29/05/2004 shekulli
Anila Rama
TIRANE- Shqipėria shumė shpejt mund tė kthehet nė njė kosh tė madh tė
grumbullimit tė plehrave nga e gjithė Europa. Kjo falė njė projektvendimi tė
dyshimtė dhe tė fshehtė, i cili ėshtė duke u negociuar mes qeverisė shqiptare
dhe firmės italiane Albaniabeg Ambient pėr nėnshkrimin e marrėveshjes
koncesionare tė formės BOO me qėllim ndėrtimin e njė impianti pėr pėrpunimin e
mbetjeve tė ngurta urbane tė qarqeve e Tiranės dhe Durrėsit nė Kashar. Firma nė
fjalė kėrkon qė pas ndėrtimit tė impinatit, tė realizojė pėrpunimin e tė gjitha
mbetjeve kundrejt kostos zero, por duke vendosur si kusht kryesor qė 39 pėr qind
e kapacitetit tė saj, tė shėrbejė pėr pėrpunimin e plehrave tė importuara nga
Italia. Qė nė kėtė pikė shkelet me tė dyja kėmbėt ligji Pėr administrimin
mjedisor tė mbetjeve tė ngurta nė nenin 8 tė tė cilit pėrcaktohet nė mėnyrė tė
qartė se ndalohet importimi i mbetjeve dhe i hedhurinave, qė rezultojnė nga
trajtimi i tyre, me qėllim ruajtjeje, depozitimi ose asgjėsimi. Por relacioni i
projektvendimit sqaron se bazė pėr nėnshkrimin e kontratės koncesionare, tė
shėrbejnė VKM e 1994 Pėr mbetjet e rrezikshme dhe mbeturinat dhe njė VKM i
dhjetorit tė kaluar Pėr miratimin e rregullave e tė procedurave pėr importimin
e mbetjeve pėr prodhim, pėrpunim e riciklim. Projektvendimi ka ngjallur edhe
mjaft debate mes tre ministrive qė po negociojnė me palėn italiane, Ministrisė
sė Mjedisit, Ministrisė sė Rregullimit tė Territorit dhe Turizmit dhe Ministrisė
sė Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit. Relacioni paraprak qė tre ministritė
kanė hartuar pėr tia pėrcjellė mbledhjes sė qeverisė, ku do tė shqyrtohet
projektvendimi, ėshtė firmosur vetėm nga ministri Bashkim Fino, ndėrsa dy
ministrat e tjerė Ben Blushi dhe Ethem Ruka nuk e kanė firmosur, duke shfaqur
rezerva pėr pėrmbajtjen e marrėveshjes koncesionare tė sipėrpėrmendur. Nga ana
tjetėr edhe ministri i Drejtėsisė Fatmir Xhafa e ka kundėrshtuar miratimin e
kėsaj marrėveshjeje nė formėn e njė VKM-je. Qeveria i ka hapur rrugė nėnshkrimit
tė kontratės koncesionare me firmėn italiane, pas pėrzgjedhjes sė saj nga Organi
Shtetėror i Autorizuar, i cili ka pėrzgjedhur si ofertėn mė tė mirė pėr
ndėrtimin e impiantit pėr pėrpunimin e mbetjeve urbane nė Tiranė dhe Durrės.
Ndėrkaq nga pėrpunimi i tė gjitha mbetjeve do tė prodhohet energji qė do tė jetė
e shfrytėzueshme.
Projekt-kontrata
Firma italiane kėrkon qė tė mos marrė asnjė pagesė nga qeveria shqiptare pėr
pėrpunimin e tė gjitha mbetjeve tė ngurta urbane nė impiantin qė do tė ndėrtojė
nė zonėn e Kasharit, kur pėr tė njėjtin aktivitet shteti ėshtė i detyruar ti
paguajė firmat e tjera me 20-30 dollarė pėr pėrpunimin e njė tonazhi mbetjesh.
Kėtė fakt tė rėndėsishėm e vė nė dukje edhe relacioni i hartuar nga tre
ministritė qė janė pjesė e negociatave me palėn italiane. Oferta e paraqitur
nga shoqėria Albaniabeg Ambient kundrejt tė tjerave qė kėrkojnė nga 20-30
dollarė USA pėr trajtimin e njė ton mbetje, nuk kėrkon asnjė shpėrblim pėr
trajtimin e njė ton mbetje, shteti nuk do tė pėrballojė asnjė pjesė tė
shpenzimeve pėr studimin, projektimin, ndėrtimin e impiantit dhe shpronėsimin e
tokės ku do tė ngrihet objekti thuhet nė relacionin e tre ministrive. Por ky
lėshim nė dukje qė firma Albaniabeg ambient, duket se i bėn qeverisė
shqiptare, kushtėzohet nga sjellja e tonazheve me mbeturina nga Italia, pėr ti
pėrpunuar nė kėtė impiant, mbetje tė cilat pas kontrolleve joprofesionale, fare
mirė mund tė shėrbejnė pėr tė sjellė edhe sasi tė vogla mbetjesh radioaktive.
Qeveria e argumenton mbėshtetjen e projektit tė paraqitur nga kjo firmė, me
faktin qė nė Planin Kombėtar tė Menaxhimit tė Mbetjeve tė Ngurta, ėshtė
pėrcaktuar se administrimi i mbetjeve tė ngurta nė fazėn fillestare do tė
realizohet pėrmes teknologjive me kosto sa mė tė ulėt. Sipas relacionit,
kontrata e pėrfunduar dhe e shqyrtuar, plotėson kriteret bazė tė vlerėsimit tė
kėtij propozimi. Prioriteti kombėtar, pėrpunimi i mbeturinave tė ngurta urbane
nė vendin tonė e sidomos nė qarqet Tiranė -Durrės, ku ėshtė pėrqėndruar rreth 30
pėr qind e popullsisė sė vendit, po bėhet gjithnjė e mė urgjent dhe i
domosdoshėm pėr ta vėnė nė rrugėn e zgjidhjes. Projekti i propozuar nga shoqėria
Albaniabeg Ambient plotėson njė kėrkesė tė tillė tė bazuar nė teknologjinė qė
ofron, teknologji e avancuar qė e ka zbatuar nė shumė vende tė botės-thuhet nė
relacionin sqarues qė shoqėron marrėveshjen. Aty pohohet se shtimi i mbetjeve
urbane, ka rėnduar situatėn e pėrpunimit tė tyre, sepse kalohet nga mbetjet me
lėndė organike, tė kompostueshme lehtėsisht dhe ekonomikisht, nė mbetje tė
kompostueshme vetėm pas disa operacionesh tė pakta ekonomike seleksionimi. Kjo
sipas palės shqiptare, bėhet me qėllim pėrfitimin e mbetjeve tė vėshtira pėr tu
pėrpunuar siē janė xhami, plastiket dhe metalet. Nga ana tjetėr ėshtė
argumentuar se nė bazė tė analizave tė kryera, prodhimi i mbetjeve urbane pėr
person nė vend ėshtė 0.8 kilogram dhe ka tendencėn pėr tu rritur. Gjendja
aktuale e vendeve tė trajtimit pėr zonėn mė tė populluar tė vendit Tiranė-Durrės,
ėshtė shumė shqetėsuese. Vendet e trajtimit tė vendosura pa asnjė lloj kriteri
pėr pakėsimin e ndikimit nė mjedis, e lidhur kjo me vendin ku janė vendosur dhe
tipin e ndėrtimit, janė pa asnjė lloj shtresė papėrshkueshmėrie dhe mbulimi,
vijon relacioni. Nga ana tjetėr ndotjet qė mund tė shkarkohen, janė kėrcėnuese
edhe pėr kryeqytetin qė ėshtė vetėm disa kilometra larg zonės ku mendohet tė
vendoset ky investim, qė arrin nė 180 milionė euro. Ndonėse pranohet se projekti
italian parashikon ruajtjen e parametrave mjedisorė normale, sipas standardeve
tė Komunitetit Europian, i kontrolluar rigorozisht nė laboratoret, pjesė
pėrbėrėse e impiantit, kėtė nuk e garanton askush.
Pikat kryesore tė kontratės
1)Prioriteti kombėtar,
Pėrpunimi i mbeturinave tė ngurta urbane nė vendin tonė e sidomos nė qarqet
Tiranė -Durrės, ku ėshtė pėrqėndruar rreth 30 pėr qind e popullsisė sė vendit,
po bėhet gjithnjė e mė urgjent dhe i domosdoshėm pėr ta vėnė nė rrugėn e
zgjidhjes.
2) Tė qenit unik dhe origjinal
Projekti i propozuar nga shoqėria Albaniabeg Ambient plotėson njė kėrkesė tė
tillė bazuar nė teknologjinė qė ofron. Kėtė lloj teknologjie, shoqėria e ka
aplikuar nė shumė vende tė botės dhe njihet si nga teknologjitė mė tė avancuara
3)Tė qėnit me kosto tė ulėt
Oferta e paraqitur nga shoqėria Albaniabeg Ambient kundrejt tė tjerave qė
kėrkojnė nga 20-30 dollarė USA pėr trajtimin e njė ton mbetjeje, nuk kėrkon
asnjė shpėrblim pėr trajtimin e njė ton mbetje, shteti nuk do tė pėrballojė
asnjė pjesė tė shpenzimeve pėr studimin, projektimin, ndėrtimin e impiantit dhe
shpronėsimin e tokės ku do tė ngrihet objekti
Kushti
39 pėr qind e kapacitetit pėrpunues, tė shėrbejė pėr pėrpunimin e plehrave tė
importuara nga Italia.
29/05/2004 Shekulli
Ligji Pėr administrimin mjedisor tė mbetjeve tė ngurta
Veprimet e ndaluara
Nė territorin e Republikės sė Shqipėrisė janė tė ndaluara:
a) braktisja, shkarkimi, hedhja nė tokė ose nė ujėrat sipėrfaqėsore e mbetjeve
qė ēojnė nė degradimin e vetive tė tokės ose tė ujėrave sipėrfaqėsore dhe
shkaktojnė rrezik ose dėm pėr shėndetin dhe mjedisin;
b) pėrpunimi dhe asgjėsimi i mbetjeve jashtė zonave tė pėrcaktuara nga organet e
qeverisjes vendore;
c) importimi i mbetjeve dhe i hedhurinave, qė rezultojnė nga trajtimi i tyre, me
qėllim ruajtjeje, depozitimi ose asgjėsimi;
ē) grumbullimi, transportimi, ruajtja, riciklimi, pėrpunimi dhe asgjėsimi i
mbetjeve nga personat fizikė e juridikė, tė palicencuar pėr kryerjen e kėtyre
veprimtarive;
d) pėrpunimi, depozitimi dhe asgjėsimi i mbetjeve me teknika dhe teknologji tė
papėrshtatshme dhe tė pamiratuara nga Ministri i Mjedisit dhe ministrat pėrkatės;
dh) djegia nė natyrė, pėrfshirė edhe vetėdjegien e mbetjeve dhe tė hedhurinave
qė rezultojnė nga trajtimi i tyre.
Neni 2 i marrėveshjes mes MRRTT-sė, MM-sė, MPVD-sė dhe Albaniabeg ambjent
Kjo marrėveshje koncesioni ka si objekt realizimin e njė impianti nė komunėn e
Kasharit, i cili do tė pėrdoret pėr venddepozitimin, pėrpunimin, riciklimin,
asgjėsimin dhe prodhimin e energjisė elektrike nga mbeturina urbane pėr zonėn e
qarqeve Tiranė-Durrės, tė pjesėve tė thata tė mbeturinave dhe tė pjesėve tė
djegshme me prejardhje nga mbeturina tė parrezikshme nė pėrputhje me kėtė
kontratė pas afatit tė ndėrtimit dhe kolaudimit tė impiantit.
Neni 9 i marrėveshjes
Qeveria nė bazė tė kėsaj marrėveshjeje lėshon autorizimin pėr importimin e
mbetjeve tė ngurta urbane tė parrezikshme pėr pėrdorim, pėrpunimin dhe
riciklimin konform vendimeve tė qeverisė sė datės 31.01.1994 Pėr mbetjet e
parrezikshme dhe mbeturinat dhe nr 806 datė 4.12.2003 Pėr miratimin e
rregullave e tė procedurave pėr importimin e mbeturinave pėr pėrdorim, pėrpunim
dhe riciklim dhe nė pėrprputhje me konventėn e Bazelit.
29/05/2004 Shekulli
Pėrplasje juridike mes ligjit tė 2003-it dhe
marrėveshjes pėr importin e hedhurinave
Ligji, ndalohet importi i mbeturinave
Marrėveshja: Qeveria lėshon autorizimin pėr importimin e mbetjeve urbane tė
parrezikshme
TIRANE- Importimi i mbetjeve urbane qė parashikohet tė bėhet nga Italia pėrveē
se njė bombė ekologjike nė pėrmasa tė pallogaritshme, shoqėrohet nė
projektmarrėveshjen e qeverisė me firmėn italiane Albanibeg Ambjent edhe me
disa pėrplasje juridike, tė cilat kanė sjellė skepticizėm mes radhėve tė
negociatorėve tė palės shqiptare. Kėshtu sipas ligjit Pėr administrimin
mjedisor tė mbetjeve tė ngurta ndalohet importimi i mbetjeve dhe i hedhurinave,
qė rezultojnė nga trajtimi i tyre, me qėllim ruajtjeje, depozitimi ose asgjėsimi.
Nė mėnyrė fare tė qartė, ligji ndalon importin e mbetjeve dhe hedhurinave nė
territorin shqiptar pėr qėllim depozitimi dhe asgjėsimi. Ndėrkaq nė nenin dy tė
projektmarrėveshjes qė ende nuk po negociohet thuhet Kjo marrėveshje koncesioni
ka si objekt, realizimin e njė impianti nė komunėn e Kasharit, i cili do tė
pėrdoret pėr venddepozitimin, pėrpunimin, riciklimin, asgjesimin dhe prodhimin e
energjisė elektrike nga mbeturina urbane pėr zonėn e qarqeve Tiranė-Durrės, tė
pjesėve tė thata tė mbeturinave dhe tė pjesėve tė djegshme me prejardhje nga
mbeturina tė parrezikshme nė pėrputhje me kėtė kontratė pas afatit tė ndėrtimit
dhe kolaudimit tė impiantit. Pra firma italiane koncesionare qė do tė ndėrtojė
impiantin e mbetjeve tė ngurta, do tė depozitojė, asgjėsojė, pėrpunojė, e
riciklojė kėto mbetje. Pėrplasja mes ligjit shqiptar tė miratuar nga Kuvendi nė
2003 dhe marrėveshjes me italianėt ėshtė e dukshme.
Akrobacia
Por pėr tė kapėrcyer kėtė pengesė qeveria nė nenin 9 tė projektmarrėveshjes
justifikohet se lejon importin e mbetjeve nga firma italiane deri nė 39% tė
kapaciteteve pėrpunues tė impianit nė bazė tė njė vendimi tė qeverisė tė datės
4.12.2003. Nė marrėveshjen nė fjalė ajo shprehet Qeveria nė bazė tė kėsaj
marrėveshjeje lėshon autorizimin pėr importimin e mbetjeve tė ngurta urbane tė
parrezikshme pėr pėrdorim, pėrpunimin dhe riciklimin konform vendimeve tė
qeverisė sė datės 31.01.1994 Pėr mbetjet e parrezikshme dhe mbeturinat dhe nr
806 datė 4.12.2003 Pėr miratimin e rregullave e tė procedurave pėr importimin e
mbeturinave pėr pėrdorimi, pėrpunim dhe riciklim dhe nė pėrputhje me konventėn
e Bazelit. Nė kėtė nen nuk pėrfshihen as depozitimi, as ruajtja dhe as
asgjėsimi qė nė nenin 2 janė tė pranishėm. Pėrplasja mes marrėveshjes dhe ligjit
Pėr administrimin mjedisor tė mbetjeve tė ngurta ka bėrė qė edhe mes
ministrave tė qeverisė shqiptare tė ketė kontradikta. Kėshtu ministri i
Drejtėsisė Xhafa sipas burimeve zyrtare ka kėrkuar qė marrėveshja tė kalojė nė
Kuvend, pasi nėse ajo miratohet vetėm nė qeveri mund tė sjellė probleme.
30/05/2004 SHEKULLI
Importi i plehrave, projekt mafioz
Nuk bėhet fjalė pėr mbeturina tė zakonshme, por pėr mbetje radioaktive
A. Rama
TIRANE - Plaku i urtė dhe shkrimtari Sabri Godo e konsideroi mafioze dhe tė
rrezikshme marrėveshjen koncesionare qė qeveria shqiptare po negocion me njė
firmė italiane, e cila lejon importimin e mbetjeve tė ngurta nga Italia. Pas
publikimit tė projektmarrėveshjes dje nė gazetėn Shekulli, Godo tha se e
gjithė kjo ēėshtje ka njė qėllim tė fshehtė dhe duket tipike mafioze. Ai
konfirmoi se ky projekt ishte i vjetėr dhe i kishte rrėnjėt e thella qė nė vitet
1992-1993, nė njė kėrkesė tė ardhur nė atė kohė nga njė trust italian. Kjo
ēėshtje i ka rrėnjėt e thella qė nė fillim tė viteve 90 . Ėshtė njė lloj trusti
italian qė kėrkoi nė atė kohė ndėrtimin e njė impianti pėr pėrpunimin e plehrave,
por kjo kėrkesė u refuzua nė mėnyrė kategorike. Unė lexova materialin nė gazetėn
tuaj dhe pėr mua kėtu ka diēka mafioze. Marrėveshja ka njė qėllim tė fshehtė dhe
nuk bėhet fjalė pėr pėrpunimin e mbeturinave tė zakonshme nga Italia, por bėhet
fjalė pėr pėrpunimin e mbetjeve radioaktive. Nuk ka aq budallenj qė tė bėjnė
shpenzime kot dhe tė sjellin mbeturina nga Italia pėr ti pėrpunuar nė Shqipėri,
- tha Godo duke akuzuar ashpėr qeverinė shqiptare si pėrgjegjėsen kryesore qė
kėrkonte tė zyrtarizonte kėtė marrėveshje. Sipas tij ata qė janė marrė me
hartimin e kontratės me firmėn italiane Albaniabeg Ambient, duhet tė
raportojnė urgjentisht nė Parlament. Ai shtoi se kėta njerėz po kėrkojnė tė
helmojnė ajrin nė Shqipėri, ajėr qė sipas tij edhe kėshtu nė kėtė gjendje, ėshtė
i prishur. Godo u shpreh nė mėnyrė tė prerė se ky impiant nuk duhet tė ndėrtohet,
jo nė atė zonė ku ėshtė planifikuar po as nė ndonjė cep tė humbur tė vendit,
sepse ėshtė e turpshme qė nė Shqipėri tė mblidhen plehrat nga e gjithė Europa.
Projekti
Shqipėria shumė shpejt mund tė kthehet nė njė kosh tė madh tė grumbullimit tė
plehrave nga e gjithė Europa. Kjo falė njė projektvendimi tė dyshimtė dhe tė
fshehtė, i cili ėshtė duke u negociuar mes qeverisė shqiptare dhe firmės
italiane Albaniabeg Ambient pėr nėnshkrimin e marrėveshjes koncesionare tė
formės BOO me qėllim ndėrtimin e njė impianti pėr pėrpunimin e mbetjeve tė
ngurta urbane tė qarqeve e Tiranės dhe Durrėsit nė Kashar. Firma nė fjalė kėrkon
qė pas ndėrtimit tė impiantit, tė realizojė pėrpunimin e tė gjitha mbetjeve
kundrejt kostos zero, por duke vendosur si kusht kryesor qė 39 pėr qind e
kapacitetit tė saj, tė shėrbejė pėr pėrpunimin e plehrave tė importuara nga
Italia. Qė nė kėtė pikė shkelet me tė dyja kėmbėt ligji Pėr administrimin
mjedisor tė mbetjeve tė ngurta nė nenin 8 tė tė cilit pėrcaktohet nė mėnyrė tė
qartė se ndalohet importimi i mbetjeve dhe i hedhurinave, qė rezultojnė nga
trajtimi i tyre, me qėllim ruajtjeje, depozitimi ose asgjėsimi. Por relacioni i
projektvendimit sqaron se bazė pėr nėnshkrimin e kontratės koncesionare, tė
shėrbejnė VKM e 1994 Pėr mbetjet e rrezikshme dhe mbeturinat dhe njė VKM i
dhjetorit tė kaluar Pėr miratimin e rregullave e tė procedurave pėr importimin
e mbetjeve pėr prodhim, pėrpunim e riciklim. Projektvendimi ka ngjallur edhe
mjaft debate mes tre ministrive qė po negociojnė me palėn italiane, Ministrisė
sė Mjedisit, Ministrisė sė Rregullimit tė Territorit dhe Turizmit dhe Ministrisė
sė Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit. Relacioni paraprak qė tre ministritė
kanė hartuar pėr tia pėrcjellė mbledhjes sė qeverisė, ku do tė shqyrtohet
projektvendimi, ėshtė firmosur vetėm nga ministri Bashkim Fino, ndėrsa dy
ministrat e tjerė Ben Blushi dhe Ethem Ruka nuk e kanė firmosur, duke shfaqur
rezerva pėr pėrmbajtjen e marrėveshjes koncesionare tė sipėrpėrmendur. Nga ana
tjetėr edhe ministri i Drejtėsisė Fatmir Xhafa e ka kundėrshtuar miratimin e
kėsaj marrėveshjeje nė formėn e njė VKM-je. Qeveria i ka hapur rrugė nėnshkrimit
tė kontratės koncesionare me firmėn italiane, pas pėrzgjedhjes sė saj nga Organi
Shtetėror i Autorizuar, i cili ka pėrzgjedhur si ofertėn mė tė mirė pėr
ndėrtimin e impiantit pėr pėrpunimin e mbetjeve urbane nė Tiranė dhe Durrės.
Ndėrkaq nga pėrpunimi i tė gjitha mbetjeve do tė prodhohet energji qė do tė jetė
e shfrytėzueshme.
31/05/2004 shekulli
Sipas relacionit tė qeverisė shoqėria Albaniabeg
Ambjent nuk kėrkon asnjė shpėrblim pėr 1 ton/mbetje
Nano, mashtrimi i radhės me plehrat
Marrėveshja: Detyrimi i konēesionarit nuk mund tė kalojė 4,000,000 tonė mbetje
tė ngurta urbane.
Arion Sulo
TIRANE- Trajtimi i plehrave nga Albaniabeg Ambjent do tu kushtojė shqiptarėve
qindra miliona dollarė nė vitet e ardhshme. Relacioni i qeverisė qė shoqėron
projekt-marrėveshjen thotė se firma italiane do tė trajtojė me koston zero njė
ton mbeturina tė zonės Durrės-Tiranė. Por kjo tingėllon si mashtrim kur vetė
projekt-marrėveshja nė nenin 13 tė saj saktėson qė Detyrimi i konēesionarit nuk
mund tė kalojė 4 000 000 tonė mbetje tė ngurta. Qeveria ka pranuar kėshtu qė
konēesionari tė asgjėsojė vetėm kėtė sasi mbeturinash, ndėrsa pėr pjesėn tjetėr
deri nė mbarim tė kontratės qė zgjat 28 vjet duhet paguar, madje me ēmimin qė do
tė vendosė firma, pasi nė dokument nuk pėrcaktohet asnjė ēmim. Gjendja bėhet
edhe mė alarmante nėse mėson mbetjet e ngurta dhe urbane pėr zonėn Tiranė,
Durrės, Kavajė nė total pėr 30 vitet e ardhshme sipas studimeve prestigjoze,
llogariten tė jenė 27,5 milionė tonė. Qeveria ėshtė nė prag tė miratimit tė
vendimit qė e detyron Albaniabeg Ambjent tė asgjėsojė falas vetėm 4 milionė
tonė plehra shqiptare, ndėrsa pėr diferencėn prej 24,5 milionė tonė mbetjesh,
qeveritė e mėpasme do tė jenė tė detyruara tė paguajnė. Por nuk mbaron me kaq.
Ēmimi nuk dihet. Pėr 28 vitet e ardhshme pėr tė trajtuar 27,5 milionė tonė
plehra, ēmimin do ta vendosė vetėm firma Albanibeg Ambjent. Sepse
projektmarrėveshja nuk parashikon fare ēmim. Specialistėt e fushės thanė dje se
kjo ėshtė skandaloze, nėse merr viston nė Kėshillin e Ministrave, pasi ka shumė
rrezik qė konēesionari, duke pasur tė drejtėn e monopolit, nė rastin mė tė mirė,
tė vendosė njė ēmim tė lartė, ose, nė rastin mė tė keq, tė mos pranojė fare tė
asgjėsojė plehrat shqiptare, nese ka kaluar kufiri i 4 milionė tonėve.
Sa kushton marrėveshja
Nga pėrllogaritjet e bėra duket se qeveria ka harruar tė thotė se 23,5 milionė
tonė plehra nė 30 vitet e ardhshme (koha e konēesionit ėshtė 28 vjet) do tė
asgjėsohen me para. Duke marrė 30 dollarė si mesataren e ēmimit tė tregut pėr
trajtimin e njė ton mbetjeje, del se shuma qė duhet paguar nga buxheti i shtetit
shqiptar pėr 25 vitet nė vijim ėshtė 705 milionė dollarė. Nė kėtė kalkulim ėshtė
marrė ēmimi mesatar i tregut por projekt-marrėveshja nuk saktėson asgjėkundi se
sa do tė jetė ēmimi i trajtimit tė njė ton mbetjeje shqiptare, pasi tė
plotėsohet 4 milion tonėshi qė konēesionari ka si detyrim tė trajtojė.
Plehrat shqiptare dhe tė huaja
Surprizat nuk mbarojnė kėtu. Sipas vetė draftit, dhe saktėsisht nenit 11, firma
konēesionare do tė importojė mbeturina deri nė 1400 tonė nė ditė pėr 340 ditė nė
vit pėr tė paktėn 25 vjet nga mbarimi i ndėrtimit tė impjantit. Pra me njė
kalkulim tė thjeshtė, konēesionari do tė sjellė nė Shqipėri pothuaj 12 milionė
tonė plehra.
Tabela
Albaniabeg Ambjent do tė asgjėsojė vetėm 4 milionė tonė plehra shqiptare
Pėr 30 vjet, nė total, Durrės, Tiranė, Kavajė, 27,5 milionė tonė plehra
Asgjėsimi i 23,5 tonė plehrave do tė paguhet. Ēmimin e vendos vetė Albaniabeg
Ambjent
Neni 13 i projekt-marrėveshjes
Konēesionari ėshtė i detyruar qė tė realizojė nė fazėn e parė tė veprimtarisė sė
asgjėsimit tė mbeturinave urbane tė qarqeve Tiranė, Durrės, me kosto zero pėr 10
vjet duke filluar nga data e kolaudimit tė impjantit.
Detyrimi i konēesionarit nuk mund tė kalojė 4,000,000 tonė mbetje tė ngurta
urbane.
Relacioni i qeverisė
Oferta e parashikuar nga shoqėria Albaniabeg Ambjent kundrejt tė tjerave qė
kėrkojnė nga 20 deri nė 30 $ pėr trajtimin e njė ton mbetjeje, nuk kėrkon asnjė
shpėrblim pėr trajtimin e njė ton mbetjeje. Shteti nuk do tė pėrballojė asnjė
pjesė tė shpenzimeve pėr studim-projektimin, studimin e impjantit, shpronėsimin
e tokės ku do tė ngrihet impjanti dhe administrimin pėr kohėn e parashikuar nė
kontratė.
31/05/2004
Kreu i Komisionit tė Shėndetėsisė dhe Mjedisit, kundėr
marrėveshjes sė qeverisė me italianėt
PD: Plehrat, qeveria korrupsion konstitucional
N.Perndoj
TIRANE- Kryetari i Komisionit tė Shėndetėsisė dhe Mjedisit, Ferit Hoti, do ti
drejtohet organit tė akuzės pėr marrėveshjen e mundshme mes qeverisė shqiptare
dhe firmės italiane Albaniabeg Ambient, me qėllim pėrpunimin e mbetjeve tė
ngurta, ku parashihet qė 39% e kapacitetit tė impjantit, tė punojė plehra tė
importuara nga vendet e Bashkimit Europian. Hoti deklaroi dje pėr Shekulli-n
se ai do tė ndjekė tė gjitha rrugėt e brendshme ligjore si dhe do tė fillojė
kontaktet me tė huajt pėr tė denoncuar marrėveshjen qė, sipas tij, pėrfaqėson
njė korrupsion tė pastėr institucional. Hoti paraqiti edhe njė shqetėsim tjetėr
duke shtuar se me importimin e mbetjeve tė ngurta, mund tė ketė edhe mbetje
radioaktive. Qeveria ėshtė nė pozicionet e njė korrupsioni konstitucional,
sepse ligjet e miratuara nė Kuvend bien ndesh pėrmes njė projektvendimi, i cili
ėshtė komplet nė kundėrshtim me Kushtetutėn, tha Hoti. Kryetari i Komisionit tė
Shėndetėsisė dhe Mjedisit njėkohėsisht edhe deputet i Partisė Demokratike sqaroi
se qeveria nuk mund tė anashkalojė Kuvendin, pasi sipas tij, ky ėshtė njė
problem me interes publik. Ndėrkohė qeveria shqiptare ka gati projekt-vendimin
pėr tė zyrtarizuar ndėrtimin me konēesion tė impiantit pėr pėrpunimin e mbetjeve
urbane tė Tiranės, Durrėsit, por edhe tė 39% mbeturinave qė do tė vijnė nga
Italia. Deri nė kėtė moment, ky dokument ėshtė trajtuar nė formėn e njė draft
vendimi ndėrkohė qė njė prej ministrave tė qeverisė Nano, ai i Drejtėsisė,
Fatmir Xhafa ka kėrkuar qė marrėveshja tė hartohet nė formėn e njė projektligji,
me qėllim qė tė shqyrtohet dhe miratohet nė Kuvend, pasi sipas tij, nė formėn e
njė vendimi tė Kėshillit tė Ministrave ėshtė shkelje ligjore. Nė kėtė pikė
kėmbėngulin edhe deputetėt e opozitės pėrfshi kėtu edhe kryetarin e Komisionit
tė Shėndetėsisė dhe Mjedisit Ferid Hoti, i cili kėmbėngul se ēdo marrėveshje e
tillė duhet tė kalojė sė pari nga organi legjislativ.
31/05/2004
KOSHI RADIOAKTIV
Ne vitet 80 te shekullit te kaluar nje numer vendesh afrikane u shnderruan ne
kosha fizike te mbetjeve radioaktive te vendeve evropianoperendimore. Me kalimin
e viteve ceshtja u ngrit nga shume organizata mjedisore dhe keto vende-kosha
nisen te pakesohen. Pas dy dekadash, opinioni publik shqiptar po shikon me
shqetesim se mund te perseritet e njejta histori me Shqiperine. Ne rast se
mbetjet teknologjike italiane nuk permbajne elemente radioaktive, ia vlen te
pergezohet qeveria shqiptare qe arriti te sjelle nje biznes disa milione
dollaresh tek ne, ku mund te punesohen dhe me dhjetera vete. Mirepo pastrimi i
mbeturinave te zakonshme jashte Italise duket i dyshimte. Zakonisht ky proces
nuk kerkon shume krahe pune. Impiantet e pastrimit dhe likuidimit te mbeturinave
ne vendin fqinj jane plotesisht automatike. Nderkohe qe interesi per te sjelle
mbeturinat ne Shqiperi mund te ishte thjesht fuqi punetore me cmim te lire.
Ndryshe nuk mund te justifikohen shpenzimet e transportit per
mbeturinat qe zene vellim fizik te madh. Por kur mbeturinat permbajne lende
radioaktive, atehere puna ndryshon. Shteti italian ka rregulla te rrepta dhe nuk
lejon groposjen apo perpunimin e tyre ne token italiane. Keshtu qe firmat
prodhuese italiane qe i kane nxjerre keto mbeturina kerkojne ndonje "kosh"
nderkombetar. Po te jete ky "biznesi"me italianet per pastrimin e mbeturinave ne
Kashar, atehere shoqeria jone civile duhet te ngrihet e gjitha ne kembe ne
mbrojtje te shendetit dhe te ardhmes se femijeve tane. Nuk eshte duke helmuar
token tone qe mund te jetojme me mire. Qofte edhe po te fitojme si shtet
disa dhjetera milione dollare. Ministria jone e Mjedisit duhet te kete kurajon
qytetare te shprehet. Te pakten te thote qe mbeturinat qe do te perpunohen ne
Kashar nuk kane permbajtje radiokative. Ne rast se e ka kete informacion. Por
ajo hesht. Atehere zerin e mbytur te saj duhet ta ngrene mjedisoret e mbare
tokes shqiptare. Si dhe shoqatat joqeveritare qe mbrojne interesa te ndryshme te
shqiptareve. Nese OMGJ-te (soje, etj.) si ushqim per kafshet shqiptare
gjenetikisht te modifikuar e pranuam (helbete, vinte nga Amerika), te pakten
kete helm te ri (ne rast se vertetohet qe ka elemente radioaktive) ne forme
plehrash t'ia largojme vetes. Boll kemi plehrat tona.
Fatos Cocoli
01/06/2004 shekulli
Shpėtim Arbana, kėshilltar ekonomik i kryeministrit
ėshtė pėrfaqėsues me prokurė i BegAlbania
Njeriu i Nanos nė importin e plehrave
TIRANE-Zbulohen lidhje direkte tė kryeministrit me shoqėrinė Albaniabeg Ambjent
e cila ėshtė nė prag tė marrjes sė njė koncesioni 28 -vjeēar pėr ndėrtimin e njė
impianti plehrash nė Kashar tė Tiranės, ku do tė pėrpunohet edhe njė sasi
kolosale mbetjesh tė ardhura nga Italia. Kėshilltari ekonomik i kryeministrit,
Shpėtim Arbana ėshtė pėrfaqėsuesi shqiptar me prokurė i shoqėrisė italiane Beg
Albania e cila pas vitit 2000 ka ndėrruar emrin nė Albanibeg Ambjent.
Konflikti i pastėr i interesave ėshtė i vėrtetuar nga dokumente qė Shekulli ka
arritur tė sigurojė.
Dokumentet
Emri dhe firma e Shpėtim Arbanės, kėshilltarit aktual tė Nanos gjendet nė
kėrkesėn qė ai ka bėrė pranė Gjykatės sė Rrethit Tiranė pėr regjistrim tė firmės
Beg Albania si person juridik dhe nė vėrtetimin e noteres ku Arbana ka
noterizuar dokumentacionin para se tė bėnte kėrkesėn nė gjykatė. Vendimi i
gjykatės pėr regjistrimin e shoqėrisė Beg Albania ėshtė marrė nė datėn 20.4
2000 dhe mban numrin 23646. Dy tė dhėnat e fundit janė identike me ato tė
projektmarrėveshjes qė po negociohet mes qeverisė shqiptare dhe firmės italiane.
Nė tė shkruhet se marrėveshja ėshtė ndėrmjet qeverisė shqiptare dhe shoqėrisė
Albanibeg Ambjent e regjistruar me vendimin e gjykatės nr. 23646 datė
20.4.2000. Njė fakt tjetėr ėshtė edhe emri i administratorit tė shoqėrisė, e
cila ka kėrkuar tė bėjė asgjesimin dhe riciklimin e plehrave tė Tiranės dhe
Durrėsit. Nė kėrkesėn qė Shpėtim Arbana ka bėrė pranė gjykatės sė Tiranės thuhet
se shoqėria administrohet nga njė Kėshill Administrativ i pėrbėrė nga tre
administratorė: Franēesko Beketi, kryetari i kėshillit administrativ, Liliana
Kondimiti dhe Manilo Cerroni. Ndėrkaq nė projektmarrėveshjen qeveri-firmė
italiane, saktėsohet se pala e koncesionarit ėshtė e pėrfaqėsuar nga
administratori Franēesko Beketi. Edhe pse emri i kompanisė italiane nga Beg
Albania ėshtė bėrė pas vitit 2000 nė Albanibeg Ambjent numri i vendimit tė
gjykatės, data e regjistrimit dhe emri i administratorit janė tė njėjtė. Deri
tani qeveria nuk ka bėrė transparente pothuaj asgjė pėr veprimtarinė e shoqėrisė
italiane qė ka kėrkuar tė ndėrtojė me koncesion impiantin e pėrpunimit tė
mbetjeve nė Kashar tė Tiranės. Nė relacionin qė shoqėron projektvendimin thuhet
vetėm se ajo nuk kėrkon pagesė pėr trajtimin e njė ton mbetjeje, gjė qė nuk
ėshtė e vėrtetė, pasi nė tė do tė trajtohen vetėm 4 milionė ton plehra tė
Tiranės dhe Durrėsit. Pas hapjes sė debatit pėr kushtet diskriminuese tė
marrėveshjes, disa zėra nga qeveria thanė dje se ajo nuk mund tė kalojė kėshtu
siē ėshtė hartuar. Por fakti qė kėshilltari aktual i Nanos ėshtė pėrfaqėsues me
prokurė i firmės italiane shton dyshimet se gjėrat mund tė jenė vendosur qė mė
parė.
Shoqėria Beg Albania me pėrfaqėsues me prokurė kėshilltarin aktual ekonomik tė
kryeministrit ka ushtruar mė parė veprimtarinė si shoqėri koncesionare pėr
financimin, ndėrtimin dhe administrimin e impiantit hidroelektrik tė Kalivaēit.
1/06/2004 Shekulli
Kėshilli Rinor Shqiptar reagon pėr importin e plehrave nga Italia. Nano mos e firmos marrėveshjen
2/06/2004 Shekulli
Pėrfaqėsuesit e shoqėrisė civile i bėnė dje thirrje
kryeministrit qė tė hedhė poshtė marrėveshjen
Plehrat, protestė masive qytetare kundėr qeverisė
TIRANĖ Protestė masive e qytetarėve pėr tė detyruar qeverinė qė tė mos
miratojė vendimin qė lejon importin e plehrave nga Italia. Kėshtu ėshtė vendosur
dje nė njė tryezė tė rrumbullakėt tė organizuar nga Kėshilli Rinor Shqiptar.
Tryeza kishte si qėllim koordinimin e aksionit tė pėrbashkėt tė shoqėrisė civile
dhe gjithė qytetarėve shqiptarė tė interesuar me synim ndalimin e menjėhershėm
tė importeve tė mbetjeve tė huaja urbane nė Shqipėri. Tė gjithė tė pranishmit
kanė vendosur qė tė martėn tė organizojnė njė protestė masive, ku do tė jenė tė
ftuar tė gjithė qytetarėt, pėr tė detyruar kėshtu qeverinė tė mos firmosė
marrėveshjen me shoqėrinė italiane Albanibeg Ambinet e cila do tė ndėrtojė njė
impiant pėr trajtimin e mbetjeve.
Takimi
Burime brenda takimit kanė bėrė tė ditur dy linja mendimi. Drejtori i
Fondacionit pėr Shoqėrinė e Hapur Ēapajev Gjokutaj ėshtė shprehur se duhet
transparencė nga qeveria dhe ballafaqim, madje ai ka marrė pėrsipėr edhe pagesėn
e sallės nė hotel Sheraton pėr ditėn e ballafaqimit me qeverinė. Ndėrsa
analisti Ardian Klosi ėshtė shprehur se duhen aksione konkrete pėr tė ndaluar
firmosjen e marrėveshjes. Ai ka vlerėsuar se transparenca ėshtė njė nga detyrat
kryesore tė qeverisė dhe ajo nuk e ka bėrė. Ai ka marrė pėrsipėr tė grumbullojė
personalitete tė shoqėrisė civile. Lėvizja Mjaft mori pėrsipėr tė bėjė lobing
deputetėsh, pėr tė bėrė njė ligj, pėr tė ndaluar absolutisht importin e
mbeturinave nga jashtė. Kjo tryezė erdhi pas disa reagimeve tė Kėshillit Rinor
Shqiptar, i cili kundėrshtoi projektvendimin e qeverisė pėr miratimin e
marrėveshjes koncesionare mes saj dhe shoqėrisė Albaniabeg Ambient sh.p.k. Ata
vlerėsuan se kjo projektmarrėveshje, nėse firmoset e kthen Shqipėrinė nė njė
kosh plehrash tė Evropės. Nė kėtė tryezė kanė qenė tė pranishėm pjesėtarė tė
Fondacionit tė Shoqėrisė sė Hapur Sorros, nga lėvizja Mjaft, pėrfaqėsuesi i
biznesit dhe njėsisė koordinuese tė protestės popullore Koēo Kokėdhima i 2K
Group, Ardian Klosi, Klubi Studentor Ambientalist Shqiptar, etj. Sipas
deklaratės sė hartuar dhe tė publikuar nė fund tė takimit, pjesėmarrėsit
evidentuan qartė dhe prerazi shqetėsimin e jashtėzakonshėm tė pjesėmarrėsve mbi
situatėn e krijuar, e cila rrezikon njė katastrofė tė pakthyeshme ambientale.
Pjesėmarrėsit konfirmuan qėndrimin e pėrbashkėt se sjellja e plehrave evropiane
bllokon nė mėnyrė tė pakthyeshme zhvillimin e vendit. Nė fund tryeza vendosi,
nisur nga pėrgjegjėsia ligjore dhe kushtetuese e qeverisė pėr tė bėrė
transparencėn e projektit nė fjalė, ti kėrkohet ballafaqim nė nivel politik dhe
teknik me pėrfaqėsuesit dhe ekspertėt e shoqėrisė civile. Ballafaqimi do tė
organizohet nga Kėshilli Rinor Shqiptar ditėn e enjte, datė, 3 qershor nė orėn
11.0 nė hotel Sheraton. Tryeza do tė mbėshtesė nismėn e lėvizjes Mjaft, pėr
projektin e ligjit qė do tė ndalojė importin e ēdo lloj mbetje nė Shqipėri. Ata
vendosėn si hap tė tretė organizimin e njė proteste masive qytetare ditėn e
martė, vendi dhe ora e tė cilės do tė publikohen nė vazhdim dhe sė fundi ata do
tė ndėrmarrin nė vazhdimėsi tė gjitha hapat e tjerė legalė pėr tė bllokuar ēdo
pėrpjekje pėr tė kthyer Shqipėrinė nė njė vend depozite tė mbetjeve tė vendeve
tė tjerė. Pjesėmarrėsit u kanė bėrė thirrje edhe ministrive tė linjės, tė
ngarkuara me trajtimin e marrėveshjes koncesionare nė fjalė dhe nė mėnyrė
eksplicite, kryeministrit Fatos Nano tė mos firmosin marrėveshjen, edhe mė parė.
Po kėshtu Kėshilli Rinor Shqiptar ka denoncuar me forcė veprimet e krerėve tė
disa bashkive tė vendit, tė cilėt pa marrė parasysh vullnetin e komunitetit tė
cilin pėrfaqėsojnė, kanė dhėnė tashmė pėlqimin e tyre qė kjo aferė tė fillojė.
Pjesėmarrės
Kėshilli Rinor Shqiptar
Fondacioni i Shoqėrisė sė Hapur
REC
Lėvizja Mjaft
SEDA
Instituti i Politikave Sociale
Shoqata e Bujqėsisė Organike
iSiS
QSKOM
CoPlan
Klubi Studentor Ambientalist Shqiptar
Pėrfaqėsuesi i biznesit dhe njėsisė koordinuese tė protestės popullore 2K Group
Ardian Klosi
Arben Loka
2/06/2004 gazeta 55
Plehėrat pėrēajnė qeverinė, Gjinushi e Ruka kundėr Nanos
Ministrat denoncojnė projektvendimin e Nanos, nė tė cilin, firmat e tyre janė
falsifikuar. Ministri i Mjedisit Et'hem Ruka, deklarohet kundėr mbeturinave
radioaktive, ndėrkohė qė edhe PSD e PAA lajmėrojnė bllokimin e marrėveshjes.
Presioneve tė forta tė Fatosit, opozita u pėrgjigjet me njė padi nė prokurori
pėr kryeministrin
Ashtu siē nuk pritet, janė plehėrat, disa prej tė cilave me mbetje radioaktive,
ato qė po pėrēajnė pėrfundimisht kabinetin qeveritar. Thuajse tė gjithė aleatėt
e Fatos Nanos nė qeverisje, janė shprehur hapur kundėr marrėveshjes sė
kryeministrit me njė kompani italiane, pėr ndėrtimin e njė impianti plehėrash nė
Kashar, pa pėrjashtuar nė tė ardhmen e afėrt, as pėrpunimin e mbetjeve
radioaktive. Edhe pse nė Shqipėri ekziston njė ligj qė ndalon importimin e
mbeturinave radioaktive, njė sėrė ministrish janė investuar nė hartimin e njė
projektligji, krejt nė kundėrshtim me legjislacionin shqiptar, por dje, nė disa
deklarata pėr mediat, ata e kanė bėrė hasha firmėn e tyre. Ministri i Mjedisit
Et'hem Ruka, i ka bėrė tė qartė zyrtarisht kryeministrit Fatos Nano se, s'mund
tė firmoste pėr njė marrėveshje tė tillė, kaq tė rrezikshme, ndėrkohė qė ka
kėrkuar shpjegime pėr hartimin e njė projekti e siglimin e firmės sė tij, kur ai
nė fakt, nuk kishte dijeni pėr kėtė ēeshtje. Edhe Lufter Xhuveli, ish-ministri i
Mjedisit dhe aktualisht kryetar i Partisė Agrare Ambientaliste, partnere nė
koalicion, ka pėrsėritur vullnetin pėr tė mos mbėshtetur njė projekt tė tillė "tė
ndotjes", ndėrkohė qė reagimi mė i fortė ka qenė nga Skėnder Gjinushi, pėr tė
cilin s'mund tė vazhdohet mė me njė politikė tė tillė vendimesh qeveritare,
vetėm nė zyrėn e njė njeriut e qė s'i shėrbejnė interesave tė qytetarėve.
Zbulimi i skenarit mafioz qė shmangte konsulencėn e ministrave deri nė minutėn e
fundit, pėr t'i vėnė ata para faktit tė kryer nė njė mbledhje tė fshehtė qeverie,
ka skandalizuar anėtarėt e komisionit parlamentar tė Shėndetėsisė dhe Mjedisit,
qė kanė lajmėruar nisjen e njė procesi penal ndaj kryeministrit qė po shkakton
eksplozion nė tė gjithė vendin. Kabineti qeveritar ishte vlerėsuar prej
analistėve se ishte nė prag tė shpėrbėrjes, pėr shkak tė konflikteve tė rėnda tė
interesit, por pak ishte menduar se njė projekt plehėrash do tė shkaktonte
pėrēarjen pėrfundimtare, jo vetėm tė anėtarėve tė kabinetit, por edhe pa asnjė
shpresė pėr arritjen e njė kompromisi tė ri nė radhėt e koalicionit tė
shpėrndarė tė Fatos Nanos. Tashmė, ka dalė edhe mbi ujė praktika e kryeministrit
pėr t'i bėrė vetė projektvendimet antiligjore qė gjenerojnė milionadollarė nė
llogaritė e tij bankare (klandestine) dhe duket se as njė ndarje e fundit e
pjesėve radioaktive tė bakshishit nuk mbledhin dot mė stanin e ministrave.
3/06/2004 gazeta Tema
Kryeministri i ėshtė pėrgjigjur dje denoncimit tė medias
dhe opozitės pėr impiantin e plehrave
Nano: Impianti i plehrave, i domosdoshėm
Vetėm disa ditė pasi nė media ka shpėrthyer skandali i njė impianti nė Kashar ku
do tė pėrpunohen plehrat e ardhura nga Italia, kryeministri Fatos Nano ka
reaguar duke e cilėsuar impiantin si njė investim me mjaft vlerė. Ai ka lėnė tė
kuptohet se impianti do tė ndėrtohet edhe pas kundėrshtimeve nga media dhe
opozita. Madje edhe pse projekti ėshtė mbajtur sekret pėr opinionin publik pėr
njė kohė kaq tė gjatė, ai ka deklaruar se tashmė gjėrat do tė bėhen nė mėnyrė
transparente. "Kryeministri Fatos Nano thirri nė njė takim tė veēantė pune
ministrat e Rregullimit tė Territorit dhe Turizmit, B. Fino, atė tė Mjedisit E.
Ruka dhe tė Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit B. Blushi, si pėrfaqėsues tė
Organit Shtetėror tė Autorizuar pėr negociimin e kontratės sė konēesionit pėr
trajtimin e mbeturinave urbane tė qarqeve Tiranė dhe Durrės," thuhet nė njė
njoftimin pėr shtyp tė kryeministrisė. Mėsohet se gjatė kėtij takimi ėshtė
vendosur ngritja e njė grupi pune tė drejtuar nga Sekretari i Pėrgjithshėm i
Kėshillit tė Ministrave si dhe nga ekspertė nga disa ministri, tė cilėt do tė
merren me pėrcaktimin e termave tė referencės qė do tė negociohen nga Organi
Shtetėror i Autorizuar dhe kompanitė e interesuara. "Nė mbledhjet e Grupit tė
Punės u urdhėrua tė ftohen dhe tė marrin pjesė edhe pėrfaqėsues nga organet e
Pushtetit Vendor, Shoqatat e Mbrojtjes sė tė drejtave tė njeriut dhe tė
mbrojtjes sė mjedisit. Kryeministri ritheksoi qė nė kuadrin e programit tė saj,
nė procesin e reformave tė zhvillimit tė qėndrueshėm tė vendit, qeveria do tė
mbėshtesė ēdo iniciativė qė e pėrshpejton kėtė proces dhe do tė mirėpresė ēdo
projekt modern tė normativave tė Europės sė Bashkuar ku po integrohemi. Tė
angazhuar pėr zgjidhjen afatgjatė tė problemeve tė mjedisit dhe ruajtjen e
shėndetit tė qytetarėve, qeveria do tė mbėshtesė iniciativat pozitive nė kėtė
drejtim si dhe sjelljen e teknologjive bashkėkohore qė do tė respektojnė
plotėsisht standardet e Bashkimit Europian, konventat pėr mjedisin ku vendi ynė
ka aderuar si dhe legjislacionin tonė," thuhet nė njoftimin e kryeministrisė.
Ndėrkohė kryeministri Nano i ka cilėsuar reagimet e medave, si reagime tė
personave qė kanė konflikte interesi. "Nga ana tjetėr ajo nuk do tė lejojė pėr
asnjė arsye qė kėto lloj investimesh tė ndikojnė negativisht nė dėmtimin e
ambjentit dhe nuk do tė ndikohet nga zhurmat qė ngrihen nga aktorė tė
paragjykuar interesi qė synojnė tė helmojnė opinionin publik," pėrfundon
njoftimi i kryeministrisė.
Impianti, PD: Ėshtė njė bombė ekologjike
Nėnkryetarja e Partisė Demokratike, Jozefina Topalli reagoi ditėn e djeshme nė
lidhje me tentativat e qeverisė shqiptare pėr tė ndėrtuar njė impiant pėr
riciklimin e plehrave tė importuara nga Italia. Sipas saj njė marrėveshje e
tillė pėrveē faktit se e kthen vendin nė njė kosh plehrash tė Europės, bie nė
kundėrshtim dhe me ligjet e miratuara nga parlamenti shqiptar. Nė nenin 26 tė
ligjit 9010, ndalohet importimi i materialeve tė ngurta si pėr depozitim ashtu
dhe pėr asgjėsim tė plehrave tė importuara. "Nė rastin nė fjalė historia e
helmimit fillon me shkeljen e ligjit nr 9010 datė 13.02.2002 "Pėr administrimin
mjedisor tė mbetjeve tė ngurta" dhe nė nenin 26 tė kėtij ligji thuhet se: 'Nė
republikėn e Shqipėrisė ndalohet importimi i mbetjeve pėr ruajtje depozitim ose
asgjėsim'," u shpreh nėnkryetarja demokrate. Sipas Topallit nė kėtė mėnyrė, jo
vetėm po shkelet njė ligj qė ėshtė miratuar nga parlamenti, por dhe mund t'i
shkaktohet njė dėm shumė i madh mjedisit tė zonės ku do tė vendoset impianti.
Duke iu referuar kėtyre problemeve, Topalli tha se toka ku ėshtė projektuar pėr
t'u ndėrtuar impianti, ėshtė njė tokė e shkrifėt, ēka bėn qė nė ujėrat e
nėntokės tė depozitohen tė gjithė helmet e lėshuara nga mbeturinat. Topalli tha
se kjo do tė vinte nė rrezik jetėn e mijėra qytetarėve tė zonės nė fjalė. "Duke
mos pasur parasysh faktin se toka e zgjedhur pėr ndėrtimin e kėtij impianti nuk
ėshtė e pėrshtatshme pasi sipas specialistėve "ėshtė tokė e shkrifėt dhe
depoziton nė ujėrat nėntokėsore tė gjitha helmet e lėshuara nga mbetjet e
grumbulluara". Nė kėtė rast qeveria nuk do tė pyesė as pėr faktin se kjo zonė
ujėmbledhėse dhe nga ky ujė furnizohet Paskuqani disa zona tė Tiranės dhe
Durrėsit, thėnė thjesht, jeta e shumė banorėve e fėmijėve, vihet nė rrezik,"
shtoi Topalli. Njė marrėveshje e tillė sipas saj, duke iu referuar dhe
specialistėve konsiderohet si njė bombė biologjike pėr njerėzit, tė cilėt
banojnė afėr kėsaj zone. Ndėrsa marrja e njė vendimi tė tillė nė mėnyrė
jotransparente, pėrbėn shkelje flagrante tė konventave ndėrkombėtare pėr tė
drejtėn e informimit tė publikut dhe vendimmarrjes sė tyre. Topalli tha se
Partia Demokratike do tė kėrkojė qė tė jetė dhe pjesė e debateve parlamentare,
pėr tė bėrė mundur sqarimin e kėsaj ēėshtjeje. "Pėr kėtė ēėshtje ne do tė
filojmė dhe diskutimin nė parlament dhe fillimisht nė komisionet parlamentare.
Qeveria nuk mund tė kalojė njė ligj pa e sjellur atė nė parlament," deklaroi
Topalli. Duke i bėrė thirrje qeverisė pėr tė bėrė njė hap prapa pėrsa i pėrket
kėsaj ēėshtjeje, Topalli ka shtuar se dhe firma e hedhur nga ministri Fino nuk
pėrbėn ndonjė ēudi pėr Partinė Demokratike.
06/06/2004 shekulli
Studentėt shqiptarė nė Perėndim: Plehrat, masa pėr
ministrat qė kanė dhėnė pėlqimin
TIRANE - Studentėt shqiptarė jashtė vendit u bashkuan dje me faktorėt politikė
dhe shoqėrinė civile duke i kėrkuar qeverisė qė tė pezullojė ēdo marrje vendimi
mbi projektmarrėveshjen pėr pėrpunimin e plehrave nė Kashar. Gjithashtu ata i
kėrkojnė ekzekutivit qė tė bėhet njė analizė e hollėsishme e pasojave tė kėsaj
marrėveshjeje dhe marrėveshjeve tė ngjashme mbi mjedisin, shėndetin e ekonominė
si dhe tė merren masa ndaj personave qė kanė dhėnė pėlqimin pėr kėtė projekt pa
marrė parasysh pasojat katastrofale dhe duke anashkaluar vullnetin e komunitetit
qė ata pėrfaqėsojnė. Studentėt njėherazi i bėjnė thirrje gjithė opinionit publik
shqiptar tė reagojė me tė gjitha mjetet demokratike qė ky projekt tė mos
aprovohet pa u diskutuar publikisht. Duke ngritur zėrin pėr rrezikun e
pallogaritshėm qė vjen perj ngritjes sė impiantit 6 shoqata nė Austri, Bari,
Zyrih, Grac, Hamburg e Mainz shprehen se Ne, si studentė, intelektualė e rinia
shqiptare nė Perėndim jemi shumė tė shqetėsuar nga zhvillimet mbi marrėveshjen e
mundshme pėr impiantin e pėrpunimit tė plehrave nė Kashar. Opinioni publik
shqiptar duhet tė ndėrgjegjėsohet pėr ndotjen tejmase tė ambientit nė Shqipėri.
Pikėrisht tani pas statistikave tejet alarmante mbi ndotjen e ajrit tė Tiranės e
kur vetėm para njė jave vetė ministri i Ambientit shkruante pėr katastrofėn
ambientale nė Shqipėri, qeveria shqiptare nuk mund dhe nuk duhet tė lejojė asnjė
abuzim tė mjedisit tė ēfarėdolloji qofshin ato. Ky projekt nuk ėshtė analizuar
hapur nga ekzekutivi shqiptar dhe bile ka marrė edhe firmėn e disa prej hallkave
tė tij pa iu paraqitur opinionit publik me transparencėn e duhur e pa
ndėrgjegjėsuar qytetarėt qė preken direkt. Kjo ėshtė shenjė e ripėrsėritur e
mosrespektimit tė koncepteve minimale tė demokracisė dhe e komės sė thellė nė tė
cilėn gjendet qeveria shqiptare dhe e gjithė klasa politike nė pėrgjithėsi. Nga
shkrimet e fundit nė media tė ndryshme mbi kėtė ēėshtje rezulton qė 39% e
totalit tė plehrave do tė vijnė nga Italia. Pėr ne ėshtė mjaft e qartė qė kjo
sasi plehrash do tė pėrpunohet nė Shqipėri vetėm pėr ti shpėtuar taksave tė
rėnda qė ekzistojnė nė Bashkimin Europian pėr dėmin ndaj ambientit e pėr tju
shmangur standardeve tė rrepta europiane tė pėrpunimit tė plehrave.
Ky projekt nuk ėshtė kaluar nėpėr hallkat e pushtetit
lokal. Gjithashtu janė shkelur detyrimet qė ka qeveria ndaj publikut pėr
transparencė, informacion e mundėsimin e pjesėmarrjes nė vendimmarrje kur bėhet
fjalė pėr ēėshtje me ndikim ambiental.
Pėr kėto arsye ne i kėrkojmė me forcė qeverisė shqiptare:
Tė pezullohet fillimisht ēdo marrje vendimi mbi projektmarrėveshjen e impiantit
tė plehrave!
Tė bėhet njė analizė e hollėsishme e pasojave tė kėsaj marrėveshjeje dhe
marrėveshjeve tė ngjashme mbi mjedisin, shėndetin e ekonominė !
Tė merren masa ndaj personave qė kanė dhėnė pėlqimin pėr kėtė projekt pa marrė
parasysh pasojat katastrofale dhe duke anashkaluar vullnetin e komunitetit qė
ata pėrfaqėsojnė!
Njėherazi ne i bėjmė thirrje gjithė opinionit publik shqiptar tė reagojė me tė
gjitha mjetet demokratike qė ky projekt tė mos aprovohet pa u diskutuar
publikisht.
6/06/2004 kohajone
KOKEDHIMA: TE SHPORREN NANO-FINO
Pronari i "2 K" dhe botues i gazetes "Shekulli", ne nje interviste televizive ne
Neser TV, reagon per sjelljen e impiantit ne Shqiperi
Ekzistojne vetem dy persona qe kane implikuar ceshtje dikasteri apo institucione
te tjera. Keta jane kryeministri dhe Ministri i Turizmit. Te dy kane imponuar
nje situate te tille dhe eshte e tmerrshme kur qeveria shperfill hapur ligjin.
Kjo rrezikon te pjelle kaos dhe anarki sepse kur ti dhe une lexojme ligjin dhe
ne te dy e njohim ligjin dhe ti thua nuk pyes per kete ligj sepse jam
kryeminister, kam mundesi te firmos, kam nje karrige dhe kam nje pushtet qe e
kam marre si e kam marre, e perdor si te me doje qejfi, ne kete moment ti i ke
hapur rruge shperthimit dhe urrejtjes se njerezve te prekur, shperthimit te nje
shoqerie qe kur nuk gjen respekt tek ligji nga ana e atyre qe jane mandatuar per
ta patur ligjin fuqi supreme, atehere keta njerez e percjellin ligjin me
indiferentizem.
-Cilat jane argumentet tuaja kunder projektmarreveshjes se qeverise me "Albanibeg
Ambient" e cila parashikon perpunimin e plehrave nga Italia ne Shqiperi?
-Ajo eshte nje perpjekje teresisht e kontestuar dhe e kam shume te veshtire ta
permbledh me pak fjale ne nje set argumentesh qe do te ishin te mjaftueshme per
te argumentuar. Gjithcka eshte ne dem te shqiptareve dhe gjithcka eshte ne dem
te qeverise ne kete tentative per marreveshjen me kompanine qe ju permendet me
lart. Shqiptaret jane te rrezikuar jo sepse ata nuk kuptojne se cfare behet dhe
cfare synohet te behet ne kete rast, por ata jane te rrezikuar per faktin se
propozimin e nje kompanie te huaj e kane marre si nje qellim per ta zhvilluar
kryeministri i Shqiperise, Ministri i Turizmit dhe kjo e rrit shume rrezikun e
ketij projekt-programi dhe e shnderron kete nga nje propozim si shume propozime
te tjera qe vijne nga bota e mafias ne nje mundesi reale qe ajo te behet
shkaterruese e se ardhmes se shendetit dhe e potencialeve tona te zhvillimit.
Kjo marreveshje nuk ka shtruar per zgjidhje problemin e plehrave te Shqiperise,
dhe kjo eshte gjeja e pare qe nuk duhet te shkase nga vemendja e asnje qytetari
shqiptar. Cili eshte problemi qe eshte shtruar per zgjidhje? Kjo gje duhet
kuptuar nga te gjithe. Eshte shtruar per zgjidhje nevoja e djegies dhe groposjes
se 1400 toneve ne dite mbetjesh qe Italia i coka sipas kompanise ne fjale me
kosto te larte ne Gjermani dhe duhet t'i sjelle ketu se nuk paska impiante ne
Itali. Cili eshte problemi qe eshte shtruar per t'u zgjidhur nga qeveria
shqiptare ose me sakte nga kryeministri dhe Ministri i Turizmit, eshte shtruar
problemi qe keto mbeturina Italia nuk ka ku t'i coje ose i duhen shume para per
t'i cuar ne Gjermani dhe per kete shkak duhet t'i sjelle ne Shqiperi apo eshte
shtruar problemi qe te zgjidhen mbetjet shqiptare? Pra perzierja e ketyre dy
problemeve eshte nje strategji e qellimte. Perzierja e problemit te perpunimit
te mbetjeve me origjine nga Komuniteti Europian ne Shqiperi eshte nje strategji
per te kamufluar te verteten. Ne nuk jemi ne kushtet kur duhet te zgjidhim
ceshtjen e mbetjeve shqiptare. Ne jemi ne kushtet kur duam te bejme biznes me
shqiptaret, me vendin tone, me te ardhmen tone. Pra keta njerez duan te shesin
te ardhmen tone. Kjo eshte ceshtja. Po te shtrohet problemi i mbetjeve shqiptare,
une jam krejtesisht i gatshem te pranoj te diskutojme hapur cdo propozim qe vjen
nga kushdo kompani serioze e vendit ose e huaj per te gjetur nje zgjidhje sa me
te mire dhe sa me te leverdisshme per perpunimin e mbetjeve urbane. Ne duhet te
biem qe te gjithe dakord se perzierja, kamuflimi, shtrimi i ceshtjes se
zgjidhjes se plehrave shqiptare ne nje perzierje me plehra te huaja eshte
thjesht nje strategji per te na shitur sapunin per djathe. Eshte nje strategji
qe ne te tradhtojme interesat tona dhe t'i hapim rruge nje biznesi kriminal ne
trupin e shqiptareve.
-Pra ju mendoni se problemi nuk qendron tek impianti, por tek formulimi i
marreveshjes?
-Problemi qendron tek shtrimi i ceshtjes. Kjo marreveshje nuk synon te zgjidhe
aspak ceshtjen e mbetjeve urbane. Jemi ne kushtet kur nevoja e mbetjeve urbane
shqiptare eshte nje koperture, eshte nje element fasade qe kerkon te na shese
kete marreveshje per te na importuar mbetje te rrezikshme, gjysme te rrezikshme
nga vende te tjera te cilat perbejne nje biznes kolosal sot.
-Cilat jane detajet kryesore te marreveshjes?
-Ajo marreveshje eshte poshteruese ne te gjitha pikepamjet, e cila realizohet ne
nje rruge te eret, te paligjshme, me nje emergjence te jashtezakonshme. Cdo
njeri duhet te beje pyetjen si eshte e mundur qe nje vendim behet ne 16 prill te
ketij viti, botohet ne fletoren zyrtare me 30 prill, hyn ne fuqi dy jave me vone
me 15 maj, mbarojne te gjitha negociatat, diskutimet, propozimet, diskutimi ne
komunitetin lokal, miratimi ne keshillat e bashkise, te qarqeve, komunave etj.,etj.,
dhe behet dhe kontrata me qeverine. Kush mund ta beje nje gje te tille? Ky eshte
nje veprim i paster qe nuk ka te beje me ligjin fare. Ky eshte nje komplot ne
kurriz te vendit tone, i pergatitur, i gatuar dhe i paraqitur si emergjence duke
shperfillur te gjithe procedurat e ligjit vetem per ta kaluar kete gje. Pra
procedura flet vete per cdo gje dhe qe synon qe ne kundershtim me cdo nevoje te
Shqiperise te perligje sjelljen ne Shqiperi te mbetjeve urbane nga vendet e
tjera. Te thena mbetje urbane, sepse jane mbetje te rrezikshme dhe kete gje ne e
kemi provuar dhe jemi ne gjendje ta provojme ne cdo rrethane. Se treti, jepet
nje koncension ne kushte poshteruese per mbetjet urbane shqiptare, propagandohet
se gjoja ata do na e bejne pa leke, gje qe nuk eshte e vertete. Ajo marreveshje
eshte e njeanshme ne te gjitha pikepamjet. Ne thelb eshte nje marreveshje
antishqiptare. Asnje armik i Shqiperise nuk do te mund te
shkruaje me mire nje marreveshje se ajo qe ka shkruar. Asnje diktature nuk do te
mund te implementonte me mire dhe ne menyre me te poshter marreveshjen qe i kane
cuar per miratim ne Shqiperi. Une jam shume krenar dhe i ndergjegjshem
pavaresisht nga presionet qe me bejne ca capacule se kemi kryer nje veper te
madhe ne favor te popullit dhe atdheut dhe e beme kete sherbm me gjithe
gazetaret tane, me gjithe stafet tona. Kemi denoncuar ne momentin final
operacionin ne pushtim te Shqiperise nga pislleqet e vendeve te tjera qe do ta
shkaterronte perfundimisht shendetin dhe te ardhmen e vendit tone.
-Qeveria ka perdorur argumentet e saj, si i vleresoni ato?
-Ekzistojne vetem dy persona qe kane implikuar ceshtje dikasteri apo
institucione te tjera. Keta jane kryeministri dhe Ministri i Turizmit. Te dy
kane imponuar nje situate te tille dhe eshte e tmerrshme kur qeveria shperfill
hapur ligjin. Ligji eshte i shkruar dhe shkelet me nje arrogance dhe
papergjegjshmeri krejtesisht te vecante si kjo qe paraqitet. Cfare mund te bejme
thoni ju? Natyrisht qe kjo nuk duhet te beje qe te realizohen qellimet e tyre.
Por kjo rrezikon te pjelle kaos dhe anarki sepse kur ti dhe une lexojme ligjin
dhe ne te dy e njohim ligjin dhe ti thua nuk pyes per kete ligj sepse jam
kryeminister, kam mundesi te firmos, kam nje karrige dhe kam nje pushtet qe e
kam marre si e kam marre, e perdor si te me doje qejfi, ne kete moment ti i ke
hapur rruge shperthimit dhe urrejtjes se njerezve te prekur, shperthimit te nje
shoqerie qe kur nuk gjen respekt tek ligji nga ana e atyre qe jane mandatuar per
ta patur ligjin fuqi supreme, atehere keta njerez e percjellin ligjin me
indiferentizem.
-Ka patur nje reagim shume te forte nga ana e shoqerise civile dhe organizatave
te posacme?
-Problemi qe diskutohet eshte i nje ndjeshmerie shume te larte sepse ka midis
shqiptareve shume njerez te painformuar, por shqiptaret pergjithesisht jane nje
popull shume i informuar. Ata jetojne ne shume vende te zhvilluara dhe nje pjese
e mire e tyre jane ata qe kontribuojne ne Shqiperi me mundin dhe djersen e tyre
duke ndihmuar kete pjese qe jeton ketu dhe jane pikerisht keta qe e kuptojne
shume mire ceshtjen. Edhe komiteti lokal ketu ka mjaft informacione per ngjarjet
dramatike me ambjetin ne bote qe i kushtohen ruajtjes dhe zhvillimit te njerezve.
Keshtu qe reagimi i qytetareve ka qene i pashembullt edhe pse ky reagim ka
ndeshur ne nje veprim primitiv, barbar, nje veprim kriminal te bere nga njerezit
e veshur me pushtet, te cilet jo vetem nuk jane te kenaqur me shkeljen e
procedurave te ligjit, por kane ndikuar edhe shume instrumente te informimit
publik qe te rrine jashte ketij problemi, qe te dezinformojne ose qe te bejne
nje veper qe ne historine e Shqiperise do te konsiderohet veper turpi. Te dalin
e te bejne marketing, reklama, t'u thone shqiptareve pranoni plehrat e Europes
se Italise i kushtojne shtrenjte e t'ua sjellim bashke me nje impiant se Italia
nuk ka dhe kjo eshte nje gje me te vertete e trishtueshme. Por keto sigurisht
nuk ua marrin mendjen qytetareve shqiptare. Ne do te kemi kohe mjaft, edhe nese
s'kemi do ta fitojme kohen. Do t'u tregojme me cdo cmim qytetareve tane kostot e
kesaj historie dhe me mbeshtetjen e gjithe atyre djemve dhe vajzave, mijera
burrave e grave shqiptare qe e duan token e tyre, qe duan shtepine, qe duan
femijet, qe duan qytetaret e tyre, njerezit e tyre, bashkeatdhetaret e tyre, do
ta bejme kete projekt cope e therrime. Asnje mbetje, asnje lloj plehre nuk do te
hyje ne Shqiperi. Procesi i sqarimit eshte nje proces shume i shpejte. Ne do te
organizojme shume protesta popullore dhe do te veme ne dispozicion te saj
gjithcka kemi.
-A ka mundesi per ndonje rrugezgjidhe qe ne te mos demtohemi nga marreveshja?
-Ky eshte nje debat, nje diskutim i hapur qe evidenton mundesite dhe propozimet
qofshin keto shqiptare apo te huaja. Dy jane parametrat per kete ceshtje. Se
pari, problemet duhet te jene me impakt minimal me shendetin publik. Resurset
tona jane te lidhura me zhvillimin e turizmit ne Shqiperi dhe me mbrojtjen e
shendetit. Dhe se dyti, ne duhet te zgjedhim nje metode, nje projekt ose nje
sistem projektesh qe jane me ekonomike per vendin. Keto dy parametra jane fusha
kryesore e ballafaqimit te alternativave dhe debateve. Jam shume i sigurte se ne
kemi te gjitha kapacitetet per ta zgjidhur kete ceshtje me mire se cdo shtet
tjeter duke vene ne pune dhuratat e medha qe natyra i ka bere ketij vendi. Ne
kemi mundesi te shkelqyera per te bere nje perpunim ekologjik te mbetjeve urbane
dhe me kosto jashtezakonisht me te ulta se ne cdo vend tjeter te zhvilluar ne
Europe dhe ne bote. Keshtu qe po qe se qeveria ka vullnet pozitiv dhe ai do
prodhohet nga presioni i popullit, sepse kjo qeveri e ka deshmuar mire tashme se
cfare vullneti ka, por eshte presioni i popullit qe do te beje te prodhohen
vullnete pozitive me apo pa dashjen e nje institucioni ne qeveri dhe te shtrohet
problemi si te zgjidhet me mire ceshtja e mbetjeve urbane ne Shqiperi.
-A mendoni se ka shanse te zbatohet marreveshja?
-Kjo projektmarreveshje nuk do te mund te ndertohet. Mund te beje marreveshje
kryeministri apo ministri i Turizmit per shtepine e tyre, por ne nuk do t'i
lejojme te bejne marreveshje poshteruese ne kurriz te qytetareve shqiptare. Une
deshiroj te ftoj te gjithe njerezit qe bashkarisht te shprehim vendosmerine tone
diten e marte ne demonstrimet popullore qe ka ftuar shoqeria civile e Shqiperise
kunder ketij akti kriminal. Ne jo vetem qe nuk do e lejojme zbatimin e ketij
projekti-krim, por jam i sigurte se ne do ta udheheqim opinionin publik ne nje
menyre te tille qe te nxjerrim dhe vendosim para pergjegjesise ata qe tentuan ta
bejne kete gje. Autoret e kesaj marreveshjeje do te japin llogari per
shperdorimin e detyres dhe natyrisht kane konsumuar plotesisht nje veper qe do
ta kishin zili armiqte e vendit.
E Diele, 06 Qershor 2004 kohajone
NUK DO TE LEJOJME KTHIMIN E SHQIPERISE NE NJE KOSH PLEHRASH
Flet per "Koha Jone", drejtori i Levizjes "Mjaft" z.Erjon Veliaj
Intervistoi: Esmeralda Gjoka
- Sa shqetesues eshte per ju fakti qe ndodheni nen procedim penal dhe a ju ben
kjo te jeni disi me te matur ne oponencen ndaj qeverise?
- E kemi thene edhe here te tjera qe ceshtjen e procedimit penal e shohim si nje
ceshtje kryekeput qesharake. Nuk e kemi komentuar, pikerisht sepse nuk e shohim
qe perben ndonje prioritet ne axhenden e qytetareve te Shqiperise. Nese do te
flisnim per korrupsionin ne arsim, aty do te kishim shume gjera te tjera per te
thene. Nese do te flisnim per ceshtjen e ndryshimit te protokollit, eshte vertet
dicka qe ia vlen per t'u debatuar. Nese do te flisnim per raportet negative te
BE-se dhe vleresimin negativ qe ka marre qeveria jone, edhe kjo eshte dicka per
te cilen ia vlen te japesh nje mendim. Por te komentosh nje procedim qesharak
feminor, per faktin se si nje grup qytetaresh vuri ne loje nje shkelje te ligjit,
per mendimin tim, kjo eshte humbje kohe dhe nuk besoj se u intereson as lexuesve
tuaj. Pergjigjja jone ka qene gjithnje nje pergjigje groteske dhe ironike. Per
faktin se kemi pare qe kjo eshte e vetmja menyre qe i ben te reagojne
qeveritaret tane. Faktet dhe mendimet e sofistikuara intelektuale nuk i sfidojne
mjaftueshem per t'u ballafaquar me publikun. Kemi pare qe jane gjetje te tilla,
ato te cilat i ngacmojne qeveritaret me shume se cdo gje tjeter. Prandaj ne do
te vazhdojme ne te njejten menyre komunikimin me ta. Procedimi penal, jo vetem
qe nuk na tremb, por perkundrazi, na inkurajon ne veprimtarine tone, pasi
deshmon se nje oponence e tille po funksionon. Per vite te tera, opozita eshte
munduar me debate te thella ne parlament dhe protesta te pafund per te marre nje
pergjigje nga qeveria lidhur me keto probleme, por nuk ka pasur asnje rezultat.
- Diten e marte, ju do te protestoni kunder nenshkrimit te marreveshjes per
ndertimin ne Kashar te impiantit per perpunimin e mbetjeve te ngurta urbane.
Shpresoni vertete ne anullimin e projektvendimit nga ana e qeverise?
- Problemi duhet pare qarte dhe nuk ka te beje me kompanine ne fjale. Cilado
qofte kompania, cilido qofte fituesi ne tender qe do te perpunoje plehrat ne
Shqiperi, jane elemente qe pak na interesojne. Ajo qe na intereson eshte shkelja
e ligjit. Sidomos ligji i importit te mbeturinave shkelet me te dyja kembet.
Shqiperia nuk i ka kapacitetet e duhura per te kontrolluar. Une nuk e kuptoj se
si doganat shqiptare, te cilat nuk mund te kontrollojne sasite e trafikut te
droges, apo te trafikut te njerezve, do te arrijne te kontrollojne 1400 ton
plehra ne dite dhe nuk e di se ku do t'i gjejne keta doganiere qe do te kene
aftesite per te pare se cfare malli hyn ne Shqiperi me 70 trailare shtese ne
dite me plehra.Per t'ia bere me te thjeshte publikut, 1400 ton plehra ne dite, i
bie rreth 70 kamione me dy rimorkio. Duke pare se keto kapacitete mungojne, nuk
do te donim te shnderroheshim ne nje kosh plehrash per Europen. Protesta e se
martes besoj se eshte proteste e dyfishte. Pervec plehrave fizike, qe do te
importoheshin nga Italia, nenrreshti i kesaj proteste apo i sloganit "Shqiperia
nuk eshte nje kosh plehrash" vlen edhe per nje klase te deshtuar politike
shqiptare. Kemi nevoje per te ricikluar shume figura politike ne Shqiperi krahas
plehrave nderkombetare. E theksoj edhe nje here, nuk eshte nje problem me
kompanine ne fjale, sa c'eshte nje problem me qeverine shqiptare qe ben afera te
tilla ne kurriz te shkeljes se ligjit. Edhe fakti qe kjo perseritet per te
disaten here, na inkurajon gjithnje e me shume per te thene: "Mjaft, keshtu nuk
mund te vazhdohet". Ligji eshte i njejte per te gjithe. Nuk mundet qe per disa
pale te jete me favorizues se sa per te tjeret.
- Cili eshte komenti juaj lidhur me mosverifikimin deri tani te deklaratave te
pasurive te zyrtareve te larte, nderkohe qe ne media jane hedhur dyshime per
vertetesine e nje pjese te tyre?
- Edhe ketu, shume njerez mendojne se ceshtja eshte personale me kryeministrin.
Fatkeqesisht, pervecse eshte Fatos Nano, kryeministri i vendit eshte ne fund te
fundit lideri numer nje i politikes shqiptare dhe si i tille sherben si model
per pjesen tjeter te politikes. Ajo qe kemi thene shpesh qe nga krijimi i
levizjes e deri me sot, eshte qe ne Shqiperi mungojne modelet e lidershipit, te
udheheqjes me etike dhe ne standardet minimale te integritetit. Jemi fokusuar
tek deklarimi i pasurise se kryeministrit, sepse ai ka qene nje model negativ i
te gjithe politikes shqiptare. Dua te permend ketu edhe nje artikull te "Financial
Times", ku autorja ishte e habitur se si kryeministri nuk arrin dot te kuptoje
gjerat me elementare te asaj qe perben konflikt interesash. Nese nje biznesmen,
(qe nuk me intereson se kush eshte), ofron nje dhurate me vlere 10 here me te
madhe se rroga per te cilen kontribuojne me taksat e tyre 3 milione shqiptare,
kjo te ben te mendosh se prioritetet e kryeministrit per te sherbyer nuk jane
per 3 milione qytetaret qe i ofrojne 1/10 e asaj makine, por jane per nje
biznesmen X, i cili vetem me nje dhurate sfidon 10 fish shqiptaret per nga ana
financiare. Ky ka qene problemi kryesor me ceshtjen e deklarimit te pasurive.
Nese modeli kryesor i lidershipit shfaq te tilla anomali, c'mund te pritet nga "peshq
me te vegjel te akuariumit te politikes sone". Sinqeriteti eshte i dores se dyte.
Por edhe ne ato qe ai ka treguar, te alarmon fakti se si mund te jesh i verber
dhe te deklarosh gjera qe vijne ne konflikt interesi. Pyetja qe lind
automatikisht eshte: A do te ishte kryeministri neser i gatshem te jepte vendim
per prishjen e nje ndertimi pa leje te ketij biznesmeni qe i ben dhurata te
tilla? Do te ishte shume e veshtire per ta bere, per vete faktin se ke pranuar
nje dhurate te tille. Mjafton te kuptojme se Presidenti i Amerikes ka nje limit
deri ne 200 dollare te pranimit te dhuratave. Cdo gje mbi 200 dollare eshte
prone automatike e Shtepise se Bardhe. Mendoj se ndoshta ka ardhur koha te kemi
nje ligj qe kufizon dhuratat qe u behen pushtetareve.
- Presidenti Moisiu ka dhene alarmin per niveline larte te korrupsionit ne
vendin tone, i cili, sipas tij, behet nga njerez me pushtet. Si do ta komentonit
kete deklarate te ashper te presidentit?
- Besoj se ishte momenti qe presidenti Moisiu te prononcohej per nje gje te
tille. Nga njera ane eshte inkurajuese, pasi do te thote qe ka ende njerez me
pushtet si presidenti Moisiu qe kane kurajon dhe integritetin per te dale hapur
dhe per te vene gishtin mbi nje plage te tille. Fatkeqesi eshte qe presidenti
nuk ka shume pushtet ekzekutiv dhe kushtetuta nuk i lejon mjaftueshem ta
ushtroje nje kontroll te tille. Keshtu qe une dyshoj qe Keshilli i Ministrave do
ta pranojne keshillen dhe sfiden e presidentit. Prandaj them se e gjitha mbetet
nje beteje morale, ku presidenti prazanton nje sfide dhe pret qe pushtetaret e
larte t'i pergjigjen.
- Duke marre shkas nga proceset gjyqesore ndaj gazetareve dhe presionet qe po
ushtrohen mbi mediat oponente me qeverisjen, a mendoni se liria e medias ne
Shqiperi eshte e rrezikuar?
- Mund te them se duke qene se eshte pushteti i katert, media ka per detyre te
informoje dhe te publikoje debatin dhe realitetin aktual. Ne nje fare menyre,
ajo sherben si nje lloj pasqyre ndaj imazhit politik te kohes. Prandaj si
pasqyre qe reflekton kete imazh, pasqyron ate qe ndodh. Nese ne vitin '97,
gazeta juaj u dogj, kjo tregon qe imazhi qe pasqyronte gazeta juaj ishte imazhi
i nje pushteti ne mentalitet te bere "shkrumb e hi", qe ishte pushteti i
Berishes ne ate periudhe. Djegia e gazetes suaj pasqyronte kete realitet;
shkrumbosjen nga brenda te nje klase te deshtuar politike ne '97. Ajo qe po
ndodh tani me median eshte e njejta gje. Proceset gjyqesore ndaj medias,
pasqyrojne sikletin ne te cilin ndodhet qeverisja aktuale. Ajo qe duhet te
kuptoje qeveria, eshte qe kur ke probleme me imazhin, fajin nuk e ka pasqyra,
fajin e ka fytyra. Pra qeveria duhet te permiresoje fytyren, imazhin e vet dhe
jo te shtremberoje pasqyren ne formen e gazetave apo televizioneve, mbi te cilat
ushtron presion ne momente te caktuara.
8/06/2004
"BOLL I KEMI PLEHRAT TONA"
Edlira Prenga
Grupimi i Reagimit Qytetar u beri dje thirrje per here te fundit banoreve te
kryeqytetit dhe zonave perreth qe t'i bashkohen protestes se sotme para
Kryeministrise. Ne nje komunikim me mediat, diten e djeshme, ky grupim i madh, i
organizuar per here te pare nga te gjithe aktoret kryesore te organizatave
joqeveritare, u shpreh qarte dje se kunder arrogances qeveritare te gjithe
shqiptaret duhet te mblidhen per te protestuar. "Duke qene te ndergjegjshem qe
Shqiperia ka nje problem alarmant per mbetjet, ne mbeshtesim cdo iniciative per
zgjidhjen e ketij problemi, per sa kohe qe zgjidhja eshte transparente konform
ligjit", thuhej dje ne deklaraten e tyre te perbashket. Ky grupim kerkoi ne kete
menyre nga qeveria shqiptare se para marrjes se hapit te fundit ekstrem, ate te
protestave masive, te respektoje kuadrin ligjor. "Ne besojme se zgjidhja nuk
mund te vije nga kthimi i Shqiperise ne nje kosh per plehrat e huaja", thuhej ne
deklaraten e tyre te perbashket, duke shtuar ne te njejten kohe se nuk
paragjykojne asnje kompani qe kerkon te investoje ne Shqiperi. "Grupimi nuk
paragjykon kompanine ne fjale, madje shpreh konsiderate per kapacitetin e saj.
Ne i kerkojme qeverise shqiptare qe te respektoje kuadrin ligjor mbi mjedisin",
u shprehen ata duke bere thirrje qe te gjithe njerezit te mblidhen sot para
kryeministrise, per te mos lejuar arbitraritetin qeveritar. I gjithe ky reagim
qytetar i organizatave te ndryshme joqeveritare, ka ardhur si rrjedhoje e
nenshkrimit te nje projektvendimi te qeverise shqiptare me firmen italiane "Albaniabeg
Ambient", ne te cilen flitet per ngritjen e nje impianti mbeturinash ne Kashar,
ku do te perpunohen mbetjet e shtetit fqinj, Italise. Prej me se dy javesh, kjo
eshte bere tema e dites jo vetem per ato organizata qe e kane ngritur si
shqetesim, por dhe per banoret kryeqytetas te cilet jane ndergjegjesuar se do te
ishte anormale ngritja e ketij impianti. Megjithate ajo qe eshte theksuar me
shume keto kohe eshte fakti i nenshkrimit te kesaj marreveshje nga qeveria
shqiptare me firmen italiane, ne menyre aspak transparente dhe me procedura te
pershpejtuara. Per kete shkak, protesta e sotme bazohet ne respektimin e ligjit
dhe nuk do te synoje parulla politike apo qe shprehin interesa te vecanta.
Ja cfare ka nenshkruar qeveria shqiptare me firmen itaiane
Qeveria shqiptare ka hartuar nje projektvendim, i cili po negociohet me firmen
italiane "Albaniabeg Ambient", per nenshkrimin e marreveshjes koncesionare te
tipit BOO, me qellim ndertimin e nje impianti per perpunimin e mbetjeve te
ngurta urbane, i cili pritet te ndertohet ne Kashar. Firma italiane premton se
do te perpunoje mbetjet urbane kundrejt kostos zero, me kusht qe 39 per qind te
kapacitet te impiantit te sherbeje per perpunimin e plehrave te importuara nga
Italia. Firma italiane nuk do te marre asnje pagese nga qeveria shqiptare per
perpunimin e mbetjeve urbane. Nderkohe qe firmat e tjera per nje aktivitet te
tille paguajne me 20-30 dollare per perpunimin e nje tonazhi plehrash. Ne kete
rast, shteti nuk do te paguaje asnje pjese te shpenzimeve per studimin,
projektimin dhe ndertimin e impiantit dhe shpronesimin e tokes ku do te ngrihet
objekti.
Kete nder qe firma italiane "Albaniabeg Ambient" kerkon t'i beje qeverise
shqiptare, ajo do t'ia shlyeje duke e lejuar ate te sjelle nga Italia 1400 ton
mbetje te ngurta per t'i asgjesuar ne vendin tone.
Ligji shqiptar nuk lejon importin e mbeturinave
Importi i mbeturinave eshte i ndaluar me ligj ne Shqiperi.
Ne ligjin "Per administrimin mjedisor dhe mbetjeve te ngurta", thuhet se
ndalohet importimi i mbetjeve dhe hedhurinave, qe rezultojne nga trajtimi i tyre,
me qellim ruajtjen, depozitimin ose asgjesimin. Por qeveria ka vendosur ta
lejoje nje veprim te tille duke i referuar nje VKM-je te dates 4.12.2003. Ne
marreveshjen ne fjale ajo shprehet: "Qeveria ne baze te kesaj marreveshje lejon
autorizimin per importimin e mbetjeve te ngurta urbane te parrezikshme per
perdorim, perpunimin dhe riciklimin konform vendimeve te qeverise te dates
31.01.1994 "Per mbetjet e parrezikshme dhe mbeturinat" dhe vendimit te dates
12.04.2003 "Per miratimin e rregullave dhe procedurave per importimin e
mbeturinave per perdorimin dhe riciklim" dhe ne perputhje me konventen e Bazelit.
Perplasja mes marreveshjes dhe ligjit shqiptar "Per administrimin mjedisor te
mbetjeve te ngrurta", ka krijuar perplasje edhe mes ministrave te qeverise Nano.
Ministri i Mjedisit Ruka eshte shprehur ne menyre kategorike se eshte e
palejueshme me ligj ngritja e nje impianti te tille. Ndersa kryeministri Fatos
Nano, para pak ditesh, thirri ne nje takim tre nga Ministrat e kabinetit te tij,
Fino, Blushi dhe Ruka. Ne kete takim ai u shpreh se nuk do te lejoje qe te
nenshkruhet asnje marreveshje e paligjshme nga qeveria shqiptare. Megjithate ne
nenshkrimin e kesaj marreveshje akuzat me te drejtperdrejta jane per
kryeministrin aktual dhe ministrin e Turizmit. Sipas perfaqesuesve te
organizatave joqeveritare dhe atyre te komunitetit te biznesit, te cilet kane ne
dore projektvendimin qeveritar, pergjegjesia kryesore bie mbi keta dy emra...
Si lindi nevoja per protesten e sotme
Protesta e sotme eshte paralajmeruar qe te henen e kaluar ne nje reagim qyrtar
te Keshillit Rinor Shqiptar, ku i kerkoi qeverise qe te prononcohej publikisht
kunder importimit te plehrave nga Italia. Ky ne fakt ishte edhe reagimi i pare
publik i shoqerise civile, nderkohe qe qeveria shqiptare reagoi pro importimit
nepermjet Ministrise se Mjedisit. Po ate dite Rrjeti per Demokraci dhe te
Drejtat e Njeriut ne bashkepunim me CAO dhe shoqata te ambientit i bene nje
thirrje publike qeverise per t'u prononcuar mbi shkeljen e ligjit te verejtur
nga OJF-te ne kuadrin negociatave me firmen italiane "Albaniabeg Ambient Sh.p.k.".
Dy dite me pas pati nje tryeze te Rrumbullaket ne Hotel Tirana me perfaqesues te
shoqerise civile dhe te komunitetit te biznesit. Ne kete Tryeze moren pjese
perfaqesues te Keshillit Rinor, Koalicionit Anti-Korrupsion - ACAC, Co-Plan,
MJAFT, Fondacionit SOROS, EkoLevizja, REC, perfaqesues nga komuniteti i Biznesit
apo edhe intelektuale te pavarur. Pas reagimit te perfaqesuesve te Ministrise se
Mjedisit (te vetmit qe u paraqiten ne ballafaqim nga pala qeveritare), rezultoi
nga te gjithe aktoret e shoqerise civile qe e vetmja alternative qe i mbetej
shoqerise civile ishte protesta e dites se sotme, e cila, pas nje konsensusi te
panelit dhe auditorit (rrjeteve dhe OJQ-ve te mesiperme) u thirr nga
perfaqesuesit e KRSH-se, te CAO-s, Ekolevizjes dhe te Rrjetit per Demokraci dhe
te Drejtat e Njeriut. Per kete qellim OJF-te pjesemarrese ne takim krijuan nje
grup pune per organizimin e protestes e cila perbehej nga aktoret emesiperm.
Grupi i punes qe tashme ka marre emrin Grupi i Reagimit Qytetar ka paraqitur ne
Drejtorine e Policise Tirane, njoftimin per mitingun e mesdites se sotme, i cili
ka gjetur mbeshtetjen e mases se gjere te popullit, per shkakun e vetem se nje
vendim i tille do te conte ne nje shkaterrim ekologjik per vendin tone.
8/06/2004 shekulli
BEG srl, kompania mėmė e Albaniabeg ka falimentuar
nė 97-ėn pėr shkak tė humbjeve
Plehrat, firma italiane me njė punėtor
Florian Papadhimitri
TIRANE- Kompania italiane qė kėrkon tė ndėrtojė impiantin e pėrpunimit dhe
djegies sė mbetjeve urbane nė Kashar tė Tiranės dhe pėrfaqėsuesi i saj, shtetasi
italian Francesco Becchetti nuk janė njė kompani e madhe siē janė reklamuar nė
Shqipėri, por thjesht njė kompani pa asete tė patundshme dhe pa kapital monetar
tė madh. Nė statutin e themelimit tė Beg srl, kompania mėmė nga e cila ėshtė
krijuar Albaniabeg Ambjent, thuhet se jo vetėm qė firma nuk ka asnjė tė
punėsuar, por dhe qė ka falimentuar nė vitin 1997 pėr shkak tė humbjeve dhe
reduktimit tė kapitalit nėn minimumin ligjor. Janė dokumentet qė redaksia e
Shekullit ka nė dispozicion, tė cilat vėrtetojnė faktin qė kompania BEG srl
e drejtuar nga Becchetti ėshtė thjesht njė firmė e vogėl dhe pa aktivitet tė
madh. Dokumentet konfidenciale, tregojnė se kompania BEG srl nuk ka numrin e
punėtorėve qė ka deklaruar ditėt e fundit nė Shqipėri Francesco Becchetti.
Kėshtu nė njė intervistė tė para disa ditėve, sipėrmarrėsi italian ka bėrė tė
ditur se bashkėpunon me njė kompani, e cila ka si staf rreth 7 mijė persona,
ndėrkohė qė nė dokumentacionin ku tregohen tė dhėnat e kompanisė, stafi i BEG
srl pėrbėhet vetėm nga njė person, i cili ėshtė vetė presidenti i kėsaj
kompanie Francesco Becchetti, ndėrsa numri i tė punėsuarve ėshtė zero. Kompania
nė fjalė, e cila ka selinė e saj nė Romė, ėshtė themeluar mė 29 nėntor tė vitit
1989 dhe ka statusin juridik tė shoqėrisė mė pėrgjegjėsi tė kufizuar. Nga
dokumentacioni qė jep tė dhėna pėr kėtė shoqėri, bėhet e ditur se aktiviteti
kryesor i saj ėshtė shit-blerja, riparimi dhe mirėmbajtja e objekteve tė
ndryshme. Nė statutin e saj, BEG srl ka si aktivitet dhe njė sėrė punimesh tė
tjera, tė cilat si bazė kanė ndėrtimin.
Falimentoi nė 97-ėn
Njė fakt tjetėr qė bie nė sy nė dokumentet zyrtare, ėshtė paraqitja e gjendjes
financiare tė kėsaj shoqėrie. Nė dokumentacionin ku jepen tė dhėnat pėr
shoqėrinė me pėrgjegjėsi tė kufizuar BEG srl, faktohet se qė nga 24 prill i
vitit 1997, shoqėria ėshtė shkrirė dhe ka kaluar nė procesin e likuidimit pėr
shkak tė humbjes ose reduktimit tė kapitalit nėn minimumin ligjor qė pėrcaktohet
nga legjislacioni i shtetit italian. Pas falimentit tė shpallur nė kėtė datė, tė
dhėnat pėr kėtė shoqėri, tregojnė se rreth dy vjet mė vonė, mė datė 30 prill tė
vitit 1999 kompania ėshtė riaktivizuar duke pasur si president Francesco
Becchettin. Shoqėria nė kėtė datė ėshtė krijuar nga kapitali qė kanė mundėsuar
pesė ortakė tė ndryshėm. Pėrveē fakteve tė mėsipėrme, nė informacionet pėr
aktivitetin e deritanishėm tė kėsaj shoqėrie tregohet se nuk ėshtė bėrė
asnjėherė aktivitet kėrkimor apo zhvillimi.
09/06/2004 panorama
letra
Lėkundet qeveria. Ministri i Pushtet Lokal akuzon Kryeministrinė pėr
marrėveshjen e koncensionit tė plehėrave
Blushi letėr Nanos pėr plehrat
Ja dokumenti sekret: Ju keni ndryshuar marrėveshjen
Tiranė
Plehrat po gėnjejnė ministrat. Alarmin pėr mashtrimin me dokumentat e firmės qė
do tė pėrpunojė plehėrat nė Shqipėri, kėtė rradhė e jep Ben Blushi.
Ministri i Pushtetit Lokal, nė njė letėr drejtuar sekretarit tė pėrgjithshėm tė
Kryeministrisė, thekson se marrėveshja mbi plehrat ėshtė ndryshuar nė momentin e
fundit. Letra sekrete, qė mban datėn 28 maj 2004, i ėshtė vėnė nė dispozicion
edhe ministrave Bashkim Fino e Ethem Ruka. Sipas kėtij dokumenti, Blushi vė nė
dijeni Kryeministrinė se teksti i marrėveshjes qė i ėshtė dhėnė ministrave pėr
miratim, ėshtė krejt e ndryshme nga teksti i negociuar me firmėn italiane Albanianbeg.
Nė letrėn drejtuar sekretarit tė pėrgjithshėm tė Kėshillit tė Ministrave, Blushi
kėrkon tėrheqjen e projektaktit me qėllim rinegociimin e marrėveshjes me palėn
konēensionare, sepse, nisur nga informacioni i marrė, marrėveshja e negociuar
ndryshon nga marrėveshja e paraqitur pėr nėnshkrim dhe qė i propozohet pėr
miratim Kėshillit tė Ministrave. Sipas Blushit, marrėveshja qė duhet tė
firmosin ministrat ėshtė e rreme, e ndryshme nga ajo pėr tė cilėn ėshtė rėnė
dakort nga negociuesit. Kjo do tė thotė se pikat e marrėveshjes sė negociuar
kanė ndryshuar, pa u vėnė nė dijeni mė parė negociuesit e kėsaj marrėveshjeje,
pa u njoftuar edhe ministrat. Nė raste tė tilla, (kur marrėveshja, qė tė hyjė nė
fuqi, kėrkon votat e ministrave), qeveria cakton njė grup pune qė tė negociojė
me firmėn kushtet e marrėveshjes. Negociuesit e qeverisė, duhet tė mbrojnė
interesat e Shqipėrisė, ndėrsa negociuesit e firmės sė huaj interesat e tyre
ekonomike. Pas negociimit, marrėveshja paraqitet para ministrave pėr miratim.
Ndiqet njė procedurė e tillė, pasi parashihet qė edhe ministrat, tė cilėt nuk
kanė dijeni pėr marrėveshjen, kanė besim tek negociuesit dhe e miratojnė atė.
Por, nė kėtė rast, kushtet e negociuara kanė ndryshuar. Kėshtu, para ministrave
ka ardhur njė marrveshje e ndryshme nga ajo e negociuar. Marrėveshja e paraqitur
nė Kėshillin e Ministrave ėshtė paraqitur duke pėrjashtuar mbrojtjen e
interesave tė Shqipėrisė dhe duke shtuar pikat e pėrfitimit ekonomik tė firmės
sė huaj. Pra, njė marrveshje qė nuk mbron interesat e Shqipėrsiė, por tė dikujt
tjetėr. Ben Blushi, ėshtė i pari ministėr qė e ka bėrė tė ditur njė ndryshim tė
tillė nė marrėveshje. Ai ka theksuar nė letrėn e tij tėrhejqen e projektaktit.
Ky ėshtė qėndrimi i parė i njė ministri kundėr projektit pėr plehrat. Tė njėjtėn
gjė Blushi e pėrmendi edhe gjatė njė interviste dje nė mbrėmje nė njė nga
televizionet private. Ai theksoi se marrėveshja nuk ka kaluar akoma, pėrkundrazi
ėshtė kthyer mbrapsh pėr tu rinegociuar. Sipas Blushit, firma me tė cilat po
negociohet ka kredenciale jo shumė tė rregullta.
Teksti i letrės
Faksimile e letrės sė ministrit Blushi
Drejtuar z. Ksenofon KRISTAFI
Sekretar i Pėrgjithshėm i Kėshillit tė Ministrave
Pėr dijeni z. Bashkim FINO
Ministėr i Rregullimit tė Territorit dhe Turizmit
z. Ethem RUKA
Ministėr i Mjedisit
Nė mbėshtetje tė pikės 2, neni 19, tė ligjit Nr.9000, datė 30.01.2003, Pėr
organizimin dhe funksionimin e Kėshillit tė Ministrave dhe nė mbėshtetje tė
pikės 33, Kreu V tė Rregullores sė Kėshillit tė Ministrave, miratuar me VKM Nr.
584, datė 28.03.2003, Pėr miratimin e Rregullores sė Kėshillit tė Ministrave,
me cilėsinė e njėrit prej ministrave propozues kėrkoj tėrheqjen e projektaktit
me qėllim rinegociimin e marrėveshjes me palėn koncensionare, sepse, nisur nga
informacioni marrė nga pėrfaqėsuesi i MPVD-sė, nė Organin Shtetėror tė
Autorizuar, tė pėrcaktuar me VM Nr. 207, datė 16.04.2004, marrėveshja e
negociuar ndryshon nga marrėveshja e paraqitur pėr nėnshkrim dhe qė propozohet
pėr miratim nė Kėshillin e Ministrave.
Protesta para kryeministrisė
Vezė dhe domate mbi pėrkrahėsit e plehrave
Domate dhe vezė mbi portretet gjigande tė Nanos dhe Finos. Pėrveē tubimit, kėtė
rradhė nė pėrmasa shumė mė tė mėdha, kjo duket se ka qenė e reja e protestės sė
djeshme pėr ndalimin e importit tė plehrave nė Shqipėri. Me dhjetėra banorė janė
mbledhur rreth orės 12 tė drekės dhe kanė qėndruar pėr rreth 1 orė e 30 minuta
para kėtij institucioni duke hedhur parrulla nga mė tė ndryshmet pėr ndalimin e
ndėrtimit tė impiantit tė pėrpunimit tė mbeturinave nė periferi tė Tiranės. Nė
protestė kanė marrė pjesė shoqata tė ndryshme joqeveritare, Lėvizja MJAFT,
Kėshilli Rinor Shqiptar si dhe Koalicioni Reagimi Qytetar. Prostesta e ditės sė
djeshme ,paralajmėruar javėn e shkuar ka mbledhur para Kryeministrisė jo vetėm
pėrfaqėsuesit e organizatave joqeveritare dhe specialistė tė mjedisit, por edhe
banorė tė kryeqytetit. Ata janė bashkuar me reagimin e kėtyre organizatave dhe
kanė kundėrshtuar ndėrtimin e impiatit pėr pėrpunimin e plehrave nė kryeqytet.
10/06/2004 Shekulli
Kryebashkiaku i
Tiranės ka kėrkuar qė institucioni qė ai drejton tė vihet nė dijeni pėr
Albaniabeg
Plehrat, Edi Rama i ēon letėr Nanos: Keni shkelur ligjin
A.Rama
TIRANE - Anomali institucionale. Kėshtu e ka quajtur kryebashkiaku i Tiranės
mosvėnien nė dijeni tė institucionit qė drejton pėr propozimin pėr ndėrtimin e
njė impianti pėr importin e plehrave nga Italia.
Kryebashkiaku i Tiranės Edi Rama kėrkon qė institucioni qė ia drejton tė vihet
nė dijeni pėr
bisedimet qė ka ndėrmarrė qeveria shqiptare me kompaninė italiane Albaniabeg
Ambient pėr ndėrtimin e impiantit tė pėrpunimit tė mbetjeve urbane nė Kashar.
Nėpėrmjet njė letre drejtuar tre ministrave tė pėrfshirė nė negociata, Bashkim
Fino, Ben Blushi dhe Ethem Ruka, por edhe duke vėnė nė dijeni kryeministrin
Nano, drejtuesit e Qarkut tė Tiranės e Durrėsit si dhe homologėt e tij nė Durrės
dhe Kavajė, Rama e konsideron anomali institucionale shmangien qė i ėshtė bėrė
pushtetit vendor nga bisedimet pėr fillimin e procedurės pėr koncesionin e
formės BOO me firmėn italiane me qėllim pėrgatitjen dhe realizimin e kontratės
sė koncesionit qė i hap rrugė ngritjes sė impiantit, e pėrcaktuar kjo nė
vendimin e qeverisė tė 16 prillit 2004.
Sipas Ramės, VKM-ja nė fjalė ka miratuar fillimin e procedurės dhe ka caktuar
Organin Shtetėror tė Autorizuar pėr fillimin e ofertave tė paraqitura. Sjellim
nė vėmendjen tuaj se nė mbėshtetje tė nenit 4 dhe 7 tė ligjit Pėr koncesionet
dhe Pjesėmarrjen e Sektorit Privat nė Shėrbimet Publike dhe Infrastrukturė
projektet ose propozimet e pakėrkuara lidhur me administrimin, grumbullimin,
transportimin, pėrpunimin dhe eliminimin e mbeturinave tė ngurta dhe tė dėmshme
shqyrtohen prej organeve tė pushtetit lokal, - thuhet nė kėrkesėn e kreut tė
bashkisė Rama. Ai sqaron mė tej se nė rastin e propozimeve tė pakėrkuara pėr
pėrpunimin e mbetjeve ato kthehen nė projekte dhe vazhdojnė procedurėn si nė
projektin e kėrkuar vetėm pasi shqyrtohen dhe konsiderohen se plotėsojnė
kriteret e pėrcaktuara nga pushteti lokal. Sipas Ramės negociatat qė po
zhvillohen pas VKM-sė sė 16 prillit pėr ngritjen e impiantit tė pėrpunimit tė
mbetjeve urbane tė Tiranės dhe Durrėsit, ku ėshtė e pėrfshirė juridiksioni i
Bashkisė sė kryeqytetit, kanė sjellė nė vėmendje njė ēėshtje tė rėndėsishme qė
lidhet me pėrmirėsimin e gjendjes sė mbetjeve urbane tė Tiranės. Ai shton mė tej
se kjo ēėshtje lidhet me aspekte me karakter financiar, shoqėror dhe mjedisor,
duke e bėrė mė tė domosdoshme njohjen e Bashkisė sė Tiranės me ofertat apo
propozimet pėr tė cilat OSHA po zhvillon negociatat e koncesionit.
Ėshtė e domosdoshme qė tė respektohen parashikimet e bėra nė nenin 4 dhe 7 tė
ligjit nr.7973 Pėr koncesionet lidhur me kompetencėn e Bashkisė sė Tiranės pėr
shqyrtimin, vlerėsimin nė pėrputhje me kriteret e mė pas miratimin e propozimeve
apo projekteve tė paraqitura nė kėtė drejtim, duke pėrfshirė, jo vetėm kėrkesėn
me propozimin e pakėrkuar ose projektin nė raste tė tilla, studimet eventuale
gjeoambientale, projektin ndėrtimor e teknologjik, studimin e leverdisshmėrisė
ekonomike pėr kėtė marrėveshje, studimin pėr vlerėsimin e ndikimit nė mjedis si
dhe projektin e zbatimit tė impiantit pėr trajtimin e mbetjeve urbane, -
argumenton mė tej Rama. Sipas kryebashkiakut, edhe nė nenet 65 dhe 73 tė ligjit
nr. 8934 Pėr mbrojtjen e mjedisitdhe nė ligjin nr.9010 Pėr administrimin e
mbetjeve tė ngurta, ėshtė pėrcaktuar se ėshtė detyrim ligjor pjesėmarrja e
organeve tė pushtetit vendor nė pėrcaktimin e metodologjisė sė pėrpunimit tė
mbetjeve, tė vendeve tė grumbullimit apo edhe tė administrimit tė impianteve.
10/06/2004
Shefja e Zyrės sė Ekonomisė dhe Mjedisit nė OSBE tha se
Parlamenti shqiptar ka miratuar nė 99 Konventėn e Baselit
OSBE: Importi i plehrave kundėr Konventės sė Baselit
N.Perndoj
TIRANE- Shteti shqiptar nuk ka respektuar asnjė pikė tė Konventės sė Baselit pėr
importimin e mbetjeve tė rrezikshme, ose gjysmė tė rrezikshme. Shefja e zyrės sė
Ekonomisė dhe Mbrojtjes sė Mjedisit nė Prezencėn e OSBE-sė, Ledia Muēo, citoi
dje pjesė tė kėsaj konvente, duke shtuar nė tė njėjtėn kohė se Shqipėria ėshtė
palė e konventės se Basel-it Mbi kontrollin e lėvizjeve ndėrkufitare tė
mbetjeve tė rrezikshme dhe asgjėsimin e tyre. Shqipėria e ka ratifikuar kėtė
konventė nė Parlament nė vitin 1999. Sipas Muēos, konventa parashikon qė
lėvizjet ndėrkufitare tė mbetjeve tė rrezikshme ose tė mbetjeve tė tjera mund
tė kryhen mbi bazėn e njė njoftimi me shkrim tė bėrė nga shteti eksportues tek
autoritetet kompetente tė shtetit/eve qė importojnė apo shėrbejnė si vend
tranzit. Ēdo transportim i mbetjeve tė rrezikshme apo tė tjera duhet tė
shoqėrohet me dokumentet pėrkatėse nga pika ku fillon lėvizja ndėrkufitare e
deri nė pikėn ku bėhet asgjėsimi i tyre. Gjithashtu transporti i mbetjeve tė
rrezikshme i bėrė pa dokumentet shoqėruese konsiderohet si ilegal. Ka
parandalime tė eksportit tė kėtyre mbetjeve nga disa vende tė caktuara,-tha dje
Muēo. Deri nė kėtė pikė tė konventės, shteti shqiptar nuk ka plotėsuar asnjė
kėrkesė pėr miratimin e projektmarrėveshjes. Konventa pėrmban gjithashtu listėn
e mbetjeve tė rrezikshme dhe pėr tė cilat lėvizjet ndėrkufitare nuk janė tė
lejuara. Nė vazhdim tė kėsaj, mbetjet qė nuk janė tė pėrfshira nė kėtė
definicion, por janė pėrcaktuar si/ose konsiderohen tė jenė tė rrezikshme nga
legjislacioni vendas, i vendit palė si eksporues, importues apo vend tranzit
duhet tė konsiderohen gjithashtu si mbetje tė rrezikshme, -tha ajo. Muēo sqaroi
se palėt qė ushtrojnė tė drejtėn e tyre pėr tė ndaluar importimin e mbetjeve tė
rrezikshme ose mbetjeve tė tjera pėr asgjėsim duhet tė informojnė palėt e tjera
sipas artikullit 13 tė Konventės sė Baselit. Sipas konventės, nuk lejohet
eksporti i mbetjeve tė rrezikshme ose mbetjeve tė tjera nė njė shtet apo grup
shtetesh qė janė palė nė njė organizėm tė integrimit politik/ekonomik,
veēanėrisht, vendet nė zhvillim, tė cilėt mund tė kenė ndaluar me legjislacionin
e tyre tė gjitha llojet e importeve, ose nėse ka arsye tė besojnė se mbetjet nė
fjalė nuk do tė menaxhohen nė njė mėnyrė mjedisore tė shėndoshė sipas kritereve
tė vendosura nga palėt qė nė takimin e tyre tė parė.
10/06/2004
PD: Plehrat, italianėt mund ta rrisin sa tė duan ēmimin
e pėrpunimit
PD: Plehrat, ēmimi i pėrpunimit nė dorė tė italianėve
Sekretari Ekonomik nė PD tha se pėr 25 vjet Albaniabeg ka ekskluzivitetin e
pėrpunimit dhe nuk mund tė ndėrtohet impiant tjetėr
Nevila Perndoj
TIRANE- Sekretari i Marrėdhėnieve me Ekonominė nė PD, Edmond Spaho deklaroi dje
pėr Shekullin se projektmarrėveshja mes qeverisė shqiptare dhe firmės italiane
pėr pėrpunimin e mbetjeve tė ngurta pėrfaqėson interesa tė ngushta tė disa prej
titullarėve tė lartė tė shtetit.
Z.Spaho, si e vlerėsoni projektmarrėveshjen mes qeverisė shqiptare dhe firmės
italiane pėr pėrpunimin e mbetjeve tė ngurta, me kushtin qė 39% e kapacitetit tė
impiantit tė pėrpunojė mbetje qė vijnė nga Italia?
Marrėveshje tipike neokolonialiste. Gjoja po na bėjnė nder "tė madh" qė do tė na
pėrpunojnė ca plehra tonat falas dhe si shpėrblim na kėrkojnė njė nder "tė vogėl"
tė sjellin plehrat dhe mbeturinat e rrezikshme tė tyret pėr ti djegur,
pėrpunuar, depozituar nė njė vend tė cilin, megjithėse nuk e shprehin, e
konsiderojnė tė dorės sė dytė, i banuar nga qėnie njerėzore tė llojit tė tretė.
Le pastaj kur shprehen se do tė investojnė qindra milionė euro pėr tė mirėn e
popullit tonė dhe do tė hapin mijėra vende pune e tė tjera broēkulla si kėto.
Kur qenka kaq me leverdi pėrse nuk i investojnė kėto miliona euro nė vendin e
tyre? Pėrse pranojnė ti transportojnė plehrat nga Italia nė Shqipėri duke
rritur ndjeshėm koston e pėrpunimit dhe nuk ndėrtojnė impiantin nė Itali dhe ti
djegin plehrat atje meqėnėse qenka tėrėsisht e parrezikshme dhe teknologjia kaq
e sofistikuar sa nga djegia nuk do tė dalė as tym dhe ne nuk do ta marrim vesh
qė po digjen plehra.
Ēfarė pasojash mendoni se mund tė sjellė njė marrėveshje e tillė, qė deri mė
tani ėshtė firmosur nga tre ministrat Fino, Ruka e Blushi ?
Kohėt e fundit nė emėr tė sjelljes sė investimeve tė huaja nė Shqipėri ne po
nėnshkruajmė marrėveshje tė cilat kanė karakter shfrytėzues dhe nė dėm tė
interesave tė vendit. Veē marrėveshjeve qė kanė tė bėjnė me telefoninė celulare
mund tė pėrmend atė tė ekskluzivitetit tė depozitimit tė lėndėve djegėse nė
zonėn e Vlorės e cila kur tė fillojė tė zbatohet do tė shohim qė nuk do tė jetė
vetėm pėr depozitim por me anė tė marifeteve do tė shtrihet edhe nė tregtimin e
lėndėve djegėse duke e monopolizuar tregun.
Marrėveshja e plehrave ashtu si ėshtė konceptuar na kthen nė kosh plehrash tė tė
tjerėve, do tė ndotė ambientin dhe do tė na shkaktojė humbje financiare pėr
shkak tė ekskluzivitetit qė mendohet ti jepet firmės italiane. E keqja nė tė
vėrtetė nuk na vjen nga firma e huaj pasi atyre ju lumtė kur gjejnė partnerė qė
pranojnė kushte tė tilla poshtėruese. E keqja reale na vjen nga dallaverexhinjtė
tane, tė cilėt pėr interesa ngushtėsisht personale i firmosin marrėveshjet ashtu
si jua vėnė pėrpara kjo kategori tė huajsh pa u bėrė fare merak se ku po e ēojnė
kėtė vend. Nėse do tė ishim vend normal me administratė tė pėrgjegjshme, ditėn e
martė e gjithė Ministria e Turizmit duhej tė ishte nė protestė kundėr
marrėveshjes pėr importin dhe djegien e plehrave tė tė tjerėve nė Shqipėri. Nė
fakt kjo ministri qė duhej tė ishte barrikada kryesore kundėr marrėveshjeve tė
tilla, tė cilat e groposin industrinė turistike, ėshtė iniciatorja dhe
nėnshkruesja pėr importin e plehrave.
Sipas projektit, vetėm 4 milionė ton mbetje shqiptare do tė trajtohen me kosto
zero, ndėrsa pjesa tjetėr qė ėshtė e konsiderueshme nė shifėr do tė pėrpunohet
kundrejt njė ēmimi qė duket se do tė caktohet nga firma pėr sa kohė qė nė
projektmarrėveshje nuk ėshtė parashikuar njė gjė e tillė. Cili ėshtė komenti
juaj?
Tė gjitha kėto historirat me miliona ton plehra me kosto zero janė pėr tė
justifikuar ekskluzivitetin. Pasi tė ndėrtohet impianti, investitori italian, do
tė ketė mundėsinė ligjore qė ta rrisė ēmimin e pėrpunimit tė plehrave sa tė
dėshirojė ai, pasi zotėria i ka marrė masat qė ti tė mos kesh mundėsi tjetėr ku
ti dėrgosh plehrat dhe ta kesh tė ndaluar tė ndėrtosh impiant tjetėr gjatė
periudhės qė ai gėzon ekskluzivitetin e dhėnė me bujari nga qeveritarėt tanė
patriotė pėr 25 vjet dhe me tė drejtė rinovimi. Nėse do tė guxosh tė ndėrtosh
impiant tjetėr, zotėria i nderuar tė ēon nė arbitrazh ndėrkombėtar dhe tė merr
njė dėmshpėrblim nja 4-5 herė mė tė madh se investimi qė ka bėrė. Kjo
marrėveshje jo vetėm qė mbart rrezikun qė bashkė me plehrat tė hyjnė nė Shqipėri
edhe kushedi ēfarė mbetjesh tė rrezikshme pasi kufijtė tanė janė tė shpartalluar
dhe administrata thellėsisht e korruptuar, por ajo ėshtė plotėsisht
antiekonomike pavarėsisht dukjes se gjoja do tė na pėrpunojnė kaq e aq miliona
ton plehra falas. Marrėveshjeve me kushte tė tilla kėmbimesh nė natyrė ku falet
ekskluziviteti pėr tė pėrpunuar kaq milionė ton plehra falas u duhet dhėnė fund
njė herė e mirė. Nėse partnerėt do tė ishin tė dy privatė ata do ti matnin
kontributet e njėri -tjetrit deri nė qindarkėn e fundit. Pėrse nuk ndodh e
njėjta gjė nė rastin e interesave shtetėrore?
A ju duket e drejtė qė njė projektmarrėveshje e tillė pėr vetė rėndėsinė qė ka
tė mbahet e fshehur nga qeveria shqiptare? A mendoni se njė marrėveshje e tille
ende e papėrfunduar duhet tė bėhej transparente pėr publikun?
Nėse do tė bėhej transparante do tju dilte boja sharlatanėve qė e kanė iniciuar
dhe pėrpiqen ta vėnė nė zbatim prandaj ajo duhet bėrė nė fshehtėsi tė plotė nga
publiku. Shikoni sa hipokritė janė pėrfaqėsuesit e institucioneve shqiptare,
Ministria e Mjedisit dhe ajo e Pushtetit Vendor shprehen nėpėrmjet titullarėve
tė tyre qė kjo marrėveshje ėshtė e parregullt dhe e papranueshme. Por zyrtarėt e
kėtyre dy ministrive si dhe asaj tė Rregullimit tė Territorit dhe Turizmit kanė
pėrbėrė organizmin qė shqyrtoi ofertat dhe seleksionoi ofertėn e firmės
italiane. Ata kanė qenė nė dijeni tė tė gjithė hollėsive dhe detajeve tė
marrėveshjes dhe kanė rėnė dakord sa kohė qė e kanė seleksionuar si mė tė mirėn
dhe ia paraqesin Kėshillit tė Ministrave pėr miratim.
10/06/2004
MISTERI PER NENSHKRIMET E KONTRATES
Ministrat "harrojnė" firmat e tyre
Ruka: "S'firmosa". Blushi: "Mė ndryshuan kontratėn"
--------------------------------------------------------------------------------
Ministri i Mjedisit Ethem Ruka deklaroi se nuk ekziston asnjė marrėveshje
koncensioni tė firmosur me Albaniabeg. Ministri Ben Blushi lajmėron
kryeministrinė se kontrata qė ka firmosur ėshtė e ndryshme nga ajo qė kishte
negociuar. Kėto janė vetėm dy nga misteret politike qė dolėn nė pah nga debati
pėr ēėshtjen e ndėrtimit tė impiantit tė Kasharit, pėr tė cilin nė datėn 20 maj
2004 ėshtė firmosur njė marrėveshje koncensioni me njė firmė italiane
Albanianbeg ambiente nga ministrat Ruka, Blushi dhe Fino. Ky i fundi ėshtė i
vetmi qė nuk ka mohuar firmėn e vet.
Ruka
Gazeta disponon faksimilet e kontratės sė koncesionit tė firmosur mė datėn
26/05/2004 nga vetė ministri Ruka nė zyrėn e tij dhe nė prani tė 10 personave.
Veē kėsaj, ēdo faqe e kontratės ėshtė nėnshkruar nga juristi i ministrisė sė tij.
Nėse njė qytetar i thjeshtė do mohonte se ka lexuar, studiuar e nėnshkruar njė
dokument, kjo do tė ishte pa pasoja, por ndryshe qėndron ēėshtja kur kemi tė
bėjmė me njė ministėr. Ka tre mundėsi: ose ministri gėnjen, ose ka firmosur
qorrazi, ose firma e tij dhe vula e ministrisė ėshtė bėrė mall pa zot. "Ne
shohim kushtet ku do tė ngrihet landfili, a ka studim sizmik tė zonės, se mos
mbeturinat depėrtojnė nė tė ēarat e tokės, a ka studim gjeologjik, pasi helmet
mund tė ndotin ujėrat etj.", tha Ruka. Kjo deklaratė e tij lė tė kuptohet se
ministri as qė e ka lexuar projektin, pėr shkak se nė tė shpjegohet qartė i
gjithė shqetėsimi i tij.
Blushi
Por nuk ėshtė vetėm Ruka nė kėtė linjė, por edhe ministri i Pushtetit Vendor e
Decentralizimit Ben Blushi. Ai deklaron se do tė negociohet projekti dhe nė tė
vėrtetė ai e ka firmosur kontratėn. Njė firmė, para se tė hidhet nė njė kontratė
koncesioni, lexohet, diskutohet dhe bihet dakord me palėn tjetėr, qė nė kėtė
rast ėshtė "Albanianbeg Ambient". Dyshimi tjetėr, si edhe pėr Rukėn, ėshtė se
Blushi s'ka lexuar se ēfarė ka firmosur. Ky dyshim vjen nga fakti se ai me anė
tė njė shkrese 3 ditė pasi e kishte firmosur kontratėn, njoftonte sekretarin e
pėrgjithshėm tė kryeministrisė, ministrin Fino e ministrin Ruka se "marrėveshja
e negociuar ndryshon nga marrėveshja e paraqitur pėr nėnshkrim dhe qė propozohet
pėr miratim nė Kėshillin e Ministrave", citojmė faksimilen e botuar dje nė tė
pėrditshmen "Panorama". Kjo shkresė e firmosur prej tij tregon se sa thotė tė
vėrtetėn ministri i Mjedisit Ethem Ruka nė lidhje me kėtė ēėshtje. Kujtojmė se
Ruka deklaronte qė marrėveshja nuk kishte shkuar nė dikasterin e tij.
Fino
Vula e Ministrisė sė Rregullimit tė Territorit e Turizmit, emri i ministrit Fino
dhe firma e tij janė sipėr kontratės sė nėnshkruar. Gjatė gjithė kohės qė po
bėhet debati nė lidhje me projektin e prodhimit tė energjisė nga mbeturinat,
ministri Fino nuk bėri asnjė deklaratė qė tė mohonte firmėn e tij. Kjo bėri qė
ai tė vihej nė qendėr tė vėmendjes sė protestės sė disa organizatave civile dhe
njė pjese tė medias sė botuesve, qė janė shfaqur si konkurrentė tė kompanisė
italiane.
Protestuesit
Nė numrin e djeshėm tė gazetės Shekulli njė zėdhėnės i njėsisė sė kordinimit tė
protestės deklaronte se nga publikimi nė njė gazetė kishte mėsuar se edhe
ministri Blushi kishte nėnshkruar kontratėn me Albanianbeg Ambient. Kjo tregon
se ata qė e organizuan protestėn para kryeministrisė as qė e kanė lexuar kėtė
kontratė apo projektin e paraqitur nga italianėt.
Tė njėjtėt ekspertėt rishohin projektin e tyre
Me urdhėr tė kryeministrit ėshtė ngritur njė grup pune qė po shqyrton kėtė
projekt. Grupi drejtohet nga sekretari i pėrgjithshėm i Kėshillit tė Ministrave
e pėrbėhet nga ekspertė tė ministrive pėrkatėse. Ekspertėt janė pikėrisht nga
ato ministri qė pėr njė kohė tė gjatė kanė studiuar, diskutuar e negociuar
projektin me palėn italiane e nė fund u kanė sugjeruar ministrave tė tyre tė
firmosin projektin e kontratėn e paraqitur nga kompania italiane Albanianbeg
Ambient. Njė punė e tillė duhej tė bėhej para se tė nėnshkruhej kontrata nga tre
ministrat. Debatet e fundit nė publik dhe nė njė pjesė tė medias bėnė qė
institucionet shtetėrore tė deklarojnė rishikim e rinegocim tė kėsaj kontrate.
Blushi: Tė rishikohet
Ministri i Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit Ben Blushi, gjatė njė interviste
televizive, tha se marrėveshja ka nevojė tė rishikohet, sepse duhet tė dėgjohet
edhe zėri i publikut. Ndėrsa nisi debati pėr kėtė ēėshtje, pėr Blushin u tha se
nuk kishte firmosur kontratėn koncesionare.
Ruka mohoi firmėn
Ministri i Mjedisit Et'hem Ruka, gjatė njė interviste televizive, mohoi qė tė
kishte firmosur kontratėn koncesionare me pėrfaqėsuesin e "Albanianbeg Ambient".
Ai doli kundėr projektit, duke ngritur shqetėsimin pėr ambientin. Ndėrkohė, edhe
juristėt e Ministrisė sė Mjedisit qė kanė shqyrtuar dhe firmosur marrėveshjen,
dolėn mė pas kundėr saj.
Fino "qėllohet" me vezė
Ministri i Rregullimit tė Territorit dhe Turizmit Bashkim Fino ėshtė i vetmi nga
tre ministrat firmėtarė tė kontratės me "Albaniabeg Ambient" qė nuk e ka mohuar
firmėn e tij. Pėr kėtė arsye portreti i tij u vendos nė qendėr tė protestės sė
para dy ditėve dhe u godit me vezė bashkė me portretin e kryeministrit Nano.
10/06/2004
I GJITHE DEBATI I 10 DITEVE TE FUNDIT
Ja 9 pikat e nxehta pėr plehrat
Pro dhe kundėr projektit tė impiantit tė Kasharit
--------------------------------------------------------------------------------
Ndėrtimi i impiantit tė pėrpunimit tė mbetjeve nė Kashar ėshtė kthyer tashmė nė
debatin kryesor. Por tymnaja e ngritur sė fundi rreth kėtij projekti ka qenė aq
"e dendur", sa ėshtė e vėshtirė tė kuptosh se ku qėndron e vėrteta dhe ku
interesi i debatuesve. Gazeta po pėrmbledh nė pak rreshta tė gjitha argumentet
pro dhe kundėr kėtij projekti, tė publikuara gjatė kėsaj jave. Akuzat dhe
pėrgjigjet e firmės "Albaniabeg Ambient" vijnė tė paredaktuara, ashtu siē janė
shpalosur gjatė kėtyre ditėve, me qėllim qė secili prej lexuesve tė kuptojė mė
shumė rreth kėsaj ēėshtjeje, qė ėshtė mjaft e rėndėsishme edhe pėr tė ardhmen e
tij.
Akuza 1
"Shoqėria italiane do tė importojė mbetje tė padiferencuara nga BE-ja, duke e
kthyer Shqipėrinė nė njė kosh plehrash"
Pėrgjigjja
"Firma italiane nuk do tė importojė mbeturina tė padiferencuara (ashtu siē i
hasim ēdo ditė nė koshat e mbeturinave apo siē mbėrrijnė nė gropėn e Sharrės),
por vetėm njė derivat, i prodhuar nga trajtimi i mbetjeve tė pėrpunuara dhe
pėrzgjedhura. Ky produkt i pėrpunuar (i quajtur CDR) shėrben si lėndė djegėse
pėr prodhimin e energjisė elektrike nga impianti i pėrpunimit. Njė garanci e
mėtejshme se shoqėria italiane nuk mund tė sjellė nė Shqipėri mbetje urbane tė
papėrpunuara dhe tė padiferencuara ėshtė fakti qė edhe Bashkimi Europian e
ndalon eksportimin e kėtyre mbetjeve. Autoritetet doganore italiane do tė
kryejnė njė kontroll tė kėtyre mbetjeve tė pėrpunuara pėrpara se ato tė dalin
nga Italia".
Akuza 2
"Ligji shqiptar e ndalon importimin e mbetjeve urbane dhe, si rrjedhojė, kjo
marrėveshje ėshtė e paligjshme".
Pėrgjigjja
"Ligji shqiptar, nr. 9010, datė 13.2.2003, nė nenin 8, paragrafi c, ndalon 'importimin
e mbetjeve dhe tė hedhurinave qė rezultojnė nga trajtimi i tyre, me qėllim
ruajtjeje, depozitimi ose asgjėsimi'. Nė nenin 22, pika 3, tė ligjit 8934, datė
5.9.2002, pėrcaktohet se Kėshilli i Ministrave ka tė drejtė pėr tė vendosur "importimin
e ēdo lloj mbetjeje me qėllim pėrdorimin, pėrpunimin dhe riciklimin". Produkti i
mbetjeve tė thata urbane qė do tė importohet nga Italia, sipas vendimit tė
Kėshillit tė Ministrave nr. 806, datė 4.12.2003, do tė jetė i destinuar pėr
vlerėsimin dhe prodhimin e energjisė elektrike. Si rrjedhojė, nuk ka asnjė
pengesė ligjore nė kėtė marrėveshje".
Akuza 3
"Firma italiane do tė importojė, mes mbetjeve, edhe kimikate dhe mbeturina
toksike"
Pėrgjigjja
"Firma italiane nuk mund tė importojė nė Shqipėri asnjė lloj substance tė
rrezikshme, sepse ligji i Bashkimit Europian e ndalon daljen nga kufijtė e BE-sė
tė kėtyre mbetjeve. Pėrsėri do tė jenė autoritetet italiane qė do tė
kontrollojnė pėrmbajtjen e mbetjeve qė do tė vijnė nė Shqipėri. E sigurt ėshtė
gjithashtu se nė Shqipėri nuk do tė vijnė asnjėherė mbetjet e kazanėve tė
plehrave italianė, por produkte tė pėrpunuara".
Akuza 4
"Doganat shqiptare janė tė paafta pėr tė kontrolluar dhjetėra kamionė qė do tė
vijnė ēdo ditė nga Italia"
Pėrgjigjja
"Produkti qė do tė vijė nė Shqipėri, ėshtė i paketuar nė disa blloqe kubikė, tė
quajtura "Eko-kubikė". Secili prej tyre ka njė kod tė caktuar dhe ēdo kodi i
korrespondon njė tip substance qė pėrmban "Eko-kubiku". Kontrolli i parė i tyre
do tė kryhet nga autoritetet italiane nė pikėn e nisjes, ndėrsa kontrollin e
dytė e kryejnė autoritetet doganore kur kamionėt do tė ngjiten nė traget pėr tė
mbėrritur nė Shqipėri. Kontrolli i tretė do tė kryhet nga autoritetet doganore
shqiptare nė momentin e mbėrritjes sė kamionėve. Njė tjetėr kontroll, i katėrti,
ėshtė ai qė do tė kryhet nė hyrje tė impiantit tė Kasharit. Nuk duhet harruar qė
nė tė gjithė botėn kontrollet nė ngarkesat e sasive tė mėdha kryhen mbi bazėn e
kampioneve".
Akuza 5
"Autoritetet shqiptare nuk kanė apara-turat dhe eksperiencėn e duhur pėr tė
kontrolluar mbetjet qė do tė importohen"
Pėrgjigjja
"Nė marrėveshjen e firmosur, firma italiane ka marrė pėrsipėr ndėrtimin me
shpenzimet e saj tė njė laboratori kimik tė specializuar pranė impiantit tė
Kasharit, i cili do t'u besohet autoriteteve shqiptare. Nė kėtė mėnyrė do tė
kryhet njė kontroll i specializuar i tė gjitha produkteve qė do tė vijnė nga
Italia. Njėkohėsisht, firma ėshtė zotuar qė tė dėrgojė pėr specializim jashtė
shtetit disa prej kėtyre specialistėve qė do tė kryejnė kontrollet".
Akuza 6
"Porti i Durrėsit nuk mund tė pėrballojė dhjetėra kamionė tė ngarkuar me mbetje
qė do tė mbėrrijnė nga Italia".
Pėrgjigjja
"Firma italiane ėshtė zotuar nė marrėveshje qė tė realizojė falas tė gjitha
punimet e nevojshme nė portin e Durrėsit, si dhe nė rrjetin rrugor deri nė
Kashar".
Akuza 7
"Impianti i propozuar nga firma italiane, i cili parashikon djegien e mbetjeve,
nuk zbaton rregullat e BE-sė. Nė tė gjithė Europėn, mbetjet urbane groposen nėn
tokė (landfill), sepse ky ėshtė sistemi mė i sigurt dhe mė pak ndotės".
Pėrgjigjja
"Krejt e kundėrta. Me ligjin nr. 31 tė vitit 1999, Bashkimi Europian ka
pėrcaktuar sistemin e groposjes (landfill) si njė metodė jo tė duhur pėr
zgjidhjen e problemit tė mbeturinave dhe ka vendosur tė ndalojė groposjen e
mbetjeve urbane tė papėrpunuara. Nė Itali ky sistem do tė ndalohet tė pėrdoret,
duke filluar qė nga viti 2005. Tė njėjtin rregull pėr ndalimin e sistemit tė
groposjes kanė vendosur nė data tė ndryshme edhe vendet e tjera tė BE-sė apo ato
qė pritet tė aderojnė nė BE. Ligji europian pėrcakton se vetėm njė pjesė e
mbeturinave, mbetjet e ngurta (afėrsisht 20 pėr qind e mbetjeve urbane), tė
cilat kanė nė pėrbėrje hekurin, xhamin ose materiale tė tjera tė padjegshme,
mund tė groposen. Pjesa e thatė e mbetjeve (afėrsisht 30 pėr qind e tyre) duhet
tė digjet dhe tė transformohet nė energji elektrike. Pjesa organike (afro 50 pėr
qind e mbetjeve) duhet tė pėrpunohet dhe tė transformohet nė njė produkt, i cili
quhet "kompost". Kėto do tė jenė proceset qė do tė kryhen nė Kashar me mbetjet e
qyteteve tė Tiranės dhe tė Durrėsit.
Akuza 8
"Impianti italian do tė ndotė mjedisin".
Pėrgjigjja
"Impianti do tė respektojė rregulloren e BE-sė, qė kufizon nė maksimum ndotjen.
Modeli i impiantit tė termovlerėsimit, si ai qė pritet tė ndėrtohet nė Kashar,
ėshtė i njėjtė me ato qė ndodhen nė qendėr tė kryeqyteteve mė tė mėdha tė botės,
si Vjena, Tokio apo Parisi. Vetėm nė Francė janė ngritur 400 impiante tė tilla,
gjė qė dėshmon se nuk ka rreziqe ndotjeje".
Akuza 9
"Shqipėria nuk pėrfiton asgjė nga pėrpunimi i mbetjeve italiane".
Pėrgjigjja
"Duke importuar produktet e mbetjeve tė thata (CDR), firma italiane do tė
kursejė nga eksportimi i tyre nė vendet e tjera europiane. Nė kėmbim ajo do tė
pėrpunojė falas deri nė 4 milionė tonė mbetje urbane tė Tiranės dhe tė Durrėsit.
Kėto sasi mbetjesh llogaritet qė tė jenė sa sasia qė prodhojnė kėto dy qytete
pėr 10 vjet. Bashkitė e Tiranės dhe Durrėsit do tė kursejnė nė kėtė mėnyrė
afėrsisht njė shifėr 7.5 milionė dollarė pėr ēdo vit.
E Premte, 11 Qershor 2004
MOISIU: TE NDERPRITEN NEGOCIATAT PER MBETURINAT
Tedi Blushi
Kreret me te larte te shtetit perplasen per "ceshtjen e plehrave". Per here te
pare, Presidenti i Republikes, Alfred Moisiu, kundershtoi publikisht ngritjen e
nje impanti perpunimi te mbetjeve urbane, ne Kashar te Tiranes. Ky i fundit
shfrytezoi dje takimin me Zv/drejtorin e Bankes Boterore, Shigeo Katsu, per t'u
radhitur perkrah shoqerise civile, ne perpjekjen e saj per te ndalur realizimin
e nje projekti te tille. Moisiu vleresoi oponencen qe qytetaret po tregojne ndaj
qeverise shqiptare, duke lene keshtu te nenkuptohej se dhe ai vete personalisht
kerkon nderprerjen e menjehershme te negociatave mes ekzekutivit dhe "Albaniabeg
Ambient". "Ne kete kontekst eshte i rendesishem roli qe luan shoqeria civile, e
cila, edhe kur ben oponence ndaj institucioneve shteterore, duhet te merret ne
konsiderate", vuri ne dukje ai. Nepermjet ketij reagimi, shanset me te medha
jane qe shume shpejt, ne mos zyrtarisht, kreu i shtetit t'i kerkoje shefit te
qeverise anullimin e kontrates se nenshkruar me kete firme italiane. Madje
burime konfidenciale brenda Presidences, konfirmojne faktin se kjo teme do te
jete kryefjala edhe e nje takimi te mundshem koke me koke, Moisiu-Nano, ku ky i
fundit duhet te jape llogari rreth detajeve te ketij procesi, qe ende nuk eshte
bere transparent. Fale nje qendrimi te tille, presidenti Moisiu shnderrohet
keshtu ne zyrtarin me te larte te shtetit, qe kerkon pengimin e importit te
mbeturinave urbane ne vendin tone. Pas presionit mediatik, qytetar, politik e se
fundmi te nje institucioni shteteror, nder me te rendesishmit, ka gjasa qe kreu
i ekzekutivit ta kete teper te veshtire, mundesine per te lejuar realizimin e
ketij projekti. Pas "Zonjes se Pare", ceshtja e plehrave eshte nje rast tjeter,
ku te dy autoritetet me te larta ne vend perplasen mjaft ashper ne qendrimet e
tyre.
20/06/2004 tema
"Greenpeace" denoncon se qeveria italiane ka kėrkuar t'i
shpėtojė problemit tė eksportimit tė mbetjeve duke ndėrruar pėrkufizimin e CDR,
nga mbetje urbane, ka kaluar nė klasėn e mbetjeve "speciale"
"Greenpeace" i kėrkon qeverisė italiane tė mos nėnshkruajė kontratėn e
konēensionit mes autoriteteve shqiptare dhe ''Albanianbeg''
Nė Shqipėri, Italia shkel ligjin ndėrkombėtar pėr plehrat
Pėrkufizimi i ri i mbetjeve dhe ērregullimet rrezikojnė tė rrisin kriminalitetin
ndaj ambjentit
Ndryshimi i pėrkufizimit bėn qė ligji tė japė mundėsinė pėr tė asgjėsuar kėtė
material nė rajone tė ndryshme nga ato tė prodhimit, duke dhunuar tė
ashtuquajturin "principin e vetėrregullimit", princip ky qė aplikohet pėr
mbetjet e zakonshme urbane jo tė rrezikshme
Italia, nė vend qė tė zgjidhė problemin e pėrpunimit tė mbetjeve tė territorit
tė vet, dėshiron tė ndėrtojė njė inēenerator nė Shqipėri pėr tė djegur edhe CDR
(combustibile derivato dai rifiuti ose plehra tė djegshme), produkt i vendit
tonė. "... pėrpunimi i mbetjeve nė Itali ėshtė bėrė njė domosdoshmėri emergjente
dhe nė vend qė i gjithė sistemi tė orientohet drejt masave konkrete tė
parandalimit, riciklimit dhe ripėrpunimit, tentohet tė ndryshohet pėrkufizimi i
mbetjeve, duke ērregulluar tė gjithė normativėn e sektorit, dhe nė fund, duke
dėrguar mbetjet tona nė vendet fqinje ..." konfirmon Vittoria Polidori, e
fushatės kundėr ndotjes nė "Greenpeace".
Sipas legjislacionit ndėrkombėtar (Marrėveshja e Bazilesė) dhe tė Bashkimit
Europian (Rregullores europiane 259/93) nuk ėshtė e lejuar tė eksportohet CDR,
pėr aq kohė sa do klasifikohen si "mbetje tė ngurta urbane" nuk mund tė
eksportohet as pėr asgjėsim, as pėr ricklim. "Greenpeace" denoncon se qeveria
italiane ka kėrkuar t'i shpėtojė problemit duke ndėrruar pėrkufizimin e CDR (Ligji
16/2002 neni. 7, pika 11°) qė nga mbetje urbane, ka kaluar nė klasėn e mbetjeve
"speciale". Nga njė kėndvėshtrim praktik, ligji, ka dhėnė mundėsinė pėr tė
asgjėsuar kėtė material nė rajone tė ndryshme nga ato tė prodhimit, duke dhunuar
tė ashtuquajturin "principin e vetėrregullimit" qė aplikohet pėr mbetjet e
zakonshme urbane jo tė rrezikshme.
Rrjedhimisht, falė pėrkufizimit tė ri tė mbetjeve (Ligji 178/2002) dhe
projektligjit pėr ambjentin qė do tė diskutohet sė afėrmi nė Senat, CDR do tė
pėrjashtohej plotėsisht nga ligji mbi mbetjet. Nė kėtė kėndvėshtrim, pėrkufizimi
i ri dhe ērregullimet rrezikojnė tė rrisin kriminalitetin ndaj ambjentit.
Greenpeace i kėrkon qeverisė italiane tė mos nėnshkruajė kontratėn e
konēensionit mes autoriteteve shqiptare dhe shoqėrisė italiane ''Albanianbeg
ambient'', qė bėn pjesė nė konsorciumin privat ''Co.La.Ri.'' (Konsorciumi i
Mbetjeve nė Lacio) qė merret mes tė tjerash me asgjėsimin e mbetjeve nė Romė.
"... Do tė kėrkojmė qė tė mos jepet asnjė autorizim pėr tė eksportuar CDR drejt
Shqipėrisė. Veē tė tjerash, Italia duhet ende tė ratifikojė Protokollin e
Izmirit tė Marrėveshjes sė Barcelonės, qė rregullon transportin ndėrkufitar tė
mbetjeve tė rrezikshme tė Mesdheut. Urojmė qė ky ratifikim tė hyjė shumė shpejt
nė punė ..." shpjegon Polidori.
"Reagimi qytetar", protestė tė martėn nė Durrės
Protesta nė Durrės do tė paraprihet nga njė protestė tė hėnėn pasdite para
kryeministrisė
Koalicioni 'Reagimi Qytetar' pritet tė organizojė tė marten njė protestė para
portit tė Durresit, pėr tė ndaluar instalimin e impiantit italian tė pėrpunimit
tė plehrave nė Shqipėri. Sipas drejtuesve tė koalicionit ėshtė zgjedhur Durrėsi
pėr protestėn e radhės, sepse prej kėtu mendohet tė zbarkojnė rreth 70 kamionė
nė ditė me mbetje urbane nga Italia. Protesta e sė martės do tė paraprihet nga
njė tubim qė do tė organizohet tė hėnėn pasdite para selisė sė kryeministrisė.
22/06/2004 tema
Nė peticion kėrkohet tė mos merret nė konsideratė
marrėveshja me shoqėrinė italiane 'Albanian Beg Ambient'. Afati qė i lihet Nanos
pėr plotėsimin e kėrkesave, ėshtė 5 ditė pas dorėzimit tė peticionit nė
kryeministri
Qytetarėt nėnshkruajnė njė peticion drejtuar Kryeministrit ku kėrkojnė
shkarkimin e Bashkim Finos
Protestė pėr plehrat, qytetarėt ultimatum Nanos
Pėrpara selisė sė kryeministrisė, zhvillohet njė tubim kundėr importit tė
mbetjeve urbane
"Qeveria jonė ka menduar ta zgjidhė problemin e plehrave tė italianėve me pikėn
9 tė marrėveshjes famėkeqe ku thuhet: do tė pėrpunohen plehra tė padiferencuara",
thanė oratorėt
Alida Beqiri
Qindra banorė nga Tirana dhe rrethinat e saj protestuan pėr rreth 30 minuta dje
pasdite nė sheshin pėrpara godinės sė kryeministrisė kundėr marrėveshjes sė
qeverisė shqiptare me firmėn italiane tė pėrpunimit tė mbetjeve urbane. Protesta
u organizua nga "Njėsia Pėr koordinimin e Protestės Popullore", dhe qytetarėt
nėnshkruan njė peticion drejtuar qeverisė, nėpėrmjet tė cilit kėrkonin largimin
nga detyra tė ministrit Bashkim Fino, ministrit qė ka firmosur marrėveshjen. Nė
kėtė peticion kėrkohej edhe qė tė mos merret nė konsideratė marrėveshja me
shoqėrinė italiane 'Albanian Beg Ambient', e cila ka marrė pėrsipėr pėrpunimin e
mbetjeve urbane tė kryeqytetit dhe Durrėsit.
Oratorėt e protestės thanė se pas mbledhjes sė njė numri tė caktuar firmash nė
tė gjithė vendin, peticioni do t'i dorėzohet kryeministrit Nano, tė cilit do t'i
lihen vetėm 5 ditė kohė pėr plotėsimin e kėrkesave tė qytetarėve. Nė tė kundėrt
protestat do tė pėrshkallėzohen.
"Nė pamje tė parė duket se qeveritarėt tanė po heshtin lidhur me problemin